{"id":5154,"date":"2026-11-18T09:33:14","date_gmt":"2026-11-18T04:33:14","guid":{"rendered":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/?p=5154"},"modified":"2026-11-19T09:40:43","modified_gmt":"2026-11-19T04:40:43","slug":"ekologiya-we-howa-durnuklylygyny-upjun-etmek-ahlumumy-abadancylygyn-kepili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/2026\/11\/18\/ekologiya-we-howa-durnuklylygyny-upjun-etmek-ahlumumy-abadancylygyn-kepili\/","title":{"rendered":"Ekologi\u00fda we howa durnuklylygyny \u00fcpj\u00fcn etmek \u2014 \u00e4hlumumy abadan\u00e7ylygy\u0148 kepili"},"content":{"rendered":"<p>Durnukly \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 ileri tutul\u00fdan ugurlary bo\u00fdun\u00e7a halkara dialoga i\u015fje\u0148 gatna\u015fyjy h\u00f6km\u00fcnde T\u00fcrkmenistan bu meseleleri\u0148 durnukly \u00e7\u00f6zg\u00fctlerini i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamak \u00fc\u00e7in k\u00f6pugurly hyzmatda\u015flygy gi\u0148eltmek ugrunda \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Gahryman Arkadagymyzy\u0148 \u00f6\u0148deng\u00f6r\u00fcjilikli ba\u015flangy\u00e7laryny mynasyp dowam etdir\u00fd\u00e4n hormatly Prezidentimizi\u0148 ba\u015ftutanlygynda da\u015fary sy\u00fdasy ugru\u0148 yzygiderli durmu\u015fa ge\u00e7irilmegi bilen, \u00fdurdumyz sebit hem-de \u00e4hlumumy g\u00fcn tertibini\u0148 m\u00f6h\u00fcm wezipelerine, \u015fol sanda ekologi\u00fda we howa meselelerine toplumla\u00fdyn esasda \u00e7emele\u015f\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p><p>Ekologi\u00fda we howa meseleleri uzak m\u00f6hletle\u00fdin geljekde ykdysady \u00f6s\u00fc\u015fe, durmu\u015f abadan\u00e7ylygyna g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4n \u00e4hlumumy durnukly \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 a\u00fdrylmaz \u015fertleridir. Durnukly \u00f6s\u00fc\u015f maksatlaryny \u00fderine \u00fdetirm\u00e4ge jogapk\u00e4r\u00e7ilikli gatna\u015fmak bilen, T\u00fcrkmenistan olary ekologi\u00fda ugry bilen \u00fdakyndan baglany\u015fygy bolan gi\u0148 m\u00f6\u00e7berli strategi\u00fdalaryna, maksatnamalaryna hem-de taslamalaryna orna\u015fdyr\u00fdar. \u00ddurdumyz bu ugurda d\u00fcn\u00fd\u00e4 bilele\u015figini\u0148 \u00f6\u0148\u00fcnde dur\u00fdan wezipeleri \u00e7\u00f6zm\u00e4ge hemmetarapla\u00fdyn \u00fdardam berip, BMG we onu\u0148 \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen edaralary, be\u00fdleki abra\u00fdly guramalar bilen netijeli hyzmatda\u015flyk ed\u00fd\u00e4r. Da\u015fary sy\u00fdasatyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm ugurlaryny\u0148 biri h\u00f6km\u00fcnde ekologi\u00fda diplomati\u00fdasyny yzygiderli ilerled\u00fd\u00e4n T\u00fcrkmenistan adamzady\u0148 abadan geljegini\u0148 b\u00e4hbidine halkara tagallalary birle\u015fdirm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilen ba\u015flangy\u00e7lar bilen \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Watanymyzy\u0148 Gara\u015fsyzlygyny\u0148 35 \u00fdyllygyna beslenen \u00abGara\u015fsyz, baky Bitarap T\u00fcrkmenistan \u2014 bedew batly at-myrady\u0148 mekany\u00bb \u00fdylyny\u0148 wakalary-da munu\u0148 a\u00fddy\u0148 g\u00fcw\u00e4sidir.<\/p><p>9-njy okt\u00fdabrda \u00abAwaza\u00bb milli sy\u00fdahat\u00e7ylyk zolagynda hormatly Prezidentimizi\u0148 ba\u015flyklyk etmeginde we Hazar\u00fdaka d\u00f6wletleri\u0148 Ba\u015ftutanlaryny\u0148 gatna\u015fmagynda ge\u00e7irilen Hazar ekologi\u00fda sammiti \u015folary\u0148 hataryndadyr. Bu sammit b\u00e4\u015ftarapla\u00fdyn d\u00f6wletara dialogy t\u00e4ze derej\u00e4 \u00e7ykarmakda m\u00f6h\u00fcm \u00e4dim boldy. Hazary\u0148 ekologi\u00fda de\u0148e\u00e7erligini, biod\u00fcrl\u00fcligini \u00fcpj\u00fcn etmegi\u0148 sebiti\u0148 \u00e7\u00e4ginden \u00e7yk\u00fdan wajyp mesele bolup dur\u00fdandygy jedelsiz hakykatdyr. Ga\u00fdtalanmajak bu suw \u00e7\u00e4gi \u00e4hlumumy ekoulgamy\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legi, d\u00fcn\u00fd\u00e4 \u00e4hmi\u00fdetli tebigy hazynadyr. T\u00fcrkmenistan Hazar de\u0148zini\u0148 meseleleri bo\u00fdun\u00e7a i\u015fje\u0148 orun e\u00fdel\u00e4p, o\u0148a degi\u015fli ugurlar, \u015fol sanda degi\u015fli \u015fertnama-hukuk bin\u00fdadyny berkitmek bo\u00fdun\u00e7a anyk teklipleri \u00f6\u0148e s\u00fcr\u00fd\u00e4r. \u00ddurdumyzy\u0148 ba\u015flangyjy bilen Hazarda b\u00e4\u015ftarapla\u00fdyn hyzmatda\u015flyk, hususan-da, onu\u0148 suw we biologik seri\u015fdelerini gorap saklamak, rejeli ulanmak bo\u00fdun\u00e7a m\u00f6h\u00fcm resminamalar ta\u00fd\u00fdarlanyldy hem-de kabul edildi.<\/p><p>Hormatly Prezidentimizi\u0148 Hazar ekologi\u00fda sammitind\u00e4ki \u00e7yky\u015fynda belle\u00fd\u015fi \u00fdaly, T\u00fcrkmenistan Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Ba\u015f Assamble\u00fdasyny\u0148 78-nji sessi\u00fdasynda ilkinji bolup Hazar ekologi\u00fda ba\u015flangyjyny hem-de onu\u0148 \u00e7\u00e4klerinde Hazar ekologi\u00fda forumyny \u00e7agyrmagy \u00f6\u0148e s\u00fcrdi. D\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz bu barada a\u00fdtmak bilen, Hazar de\u0148zini\u0148 suwuny\u0148 derejesini\u0148 meseleleri bo\u00fdun\u00e7a H\u00f6k\u00fcmet Ba\u015ftutanlaryny\u0148 orunbasarlaryny\u0148 derejesinde topary d\u00f6retmek baradaky teklibi\u0148 goldanyl\u00fdandygyny nygtady. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, bu wezip\u00e4ni gysga wagtda \u00fderine \u00fdetirmek bo\u00fdun\u00e7a tab\u015fyryk bermek, topary\u0148 i\u015fini\u0148 netijeliligini \u00fdokarlandyrmak maksady bilen, onu\u0148 \u00fdanynda Hazar sebiti \u00fdurtlaryny\u0148 alymlaryndan, bilermenlerinden, h\u00fcn\u00e4rmenlerinden, d\u00f6wlet d\u00fcz\u00fcmlerini\u0148 wekillerinden ybarat \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen i\u015f toparlaryny d\u00f6retmek teklip edildi.<\/p><p>T\u00fcrkmenistan Hazar de\u0148zini\u0148 bioseri\u015fdelerini gorap saklamak hem-de rejeli pe\u00fddalanmak bo\u00fdun\u00e7a \u00fdurdumyzy\u0148 gara\u00fd\u015fyna doly la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n \u201cHazar de\u0148zini\u0148 suw seri\u015fdelerini goramagy\u0148 D\u00f6wletara maksatnamasyny\u201d i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamak baradaky ba\u015flangyjy golda\u00fdar. Arkadagly Gahryman Serdarymyz sammitd\u00e4ki \u00e7yky\u015fynda Hazary\u0148 ekologi\u00fda meseleleri bo\u00fdun\u00e7a \u00e4hli bilelikd\u00e4ki tagallalary\u0148 bin\u00fdadyny d\u00fcz\u00fd\u00e4n Hazar de\u0148zini\u0148 hukuk derejesi hakynda Konwensi\u00fda hem-de Hazar de\u0148zini\u0148 de\u0148iz gur\u015fawyny goramak bo\u00fdun\u00e7a \u00c7ar\u00e7uwaly konwensi\u00fda, Hazar\u00fdaka d\u00f6wletleri\u0148 Ba\u015ftutanlaryny\u0148 sammitlerini\u0148 bar\u015fynda gazanylan ylala\u015fyklara \u00fdurdumyzy\u0148 ygrarlydygyny tassyklady. B\u00e4\u015ftarapla\u00fdyn g\u00f6rn\u00fc\u015fde netijeli \u00e7\u00e4releri\u0148 kabul edilmegi bilen bir hatarda, halkara d\u00fcz\u00fcmler bilen anyk i\u015fleri\u0148 ge\u00e7irilmegini \u00fcpj\u00fcn etmegi\u0148 m\u00f6h\u00fcmdigine \u00fcnsi \u00e7ekip, d\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz T\u00fcrkmenistany\u0148 \u00e4hli Hazar\u00fdaka d\u00f6wletleri\u0148 gatna\u015fmagynda bilelikd\u00e4ki taslamalary goldamak babatda BMG-ni\u0148 d\u00fcz\u00fcmleri, onu\u0148 \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen edaralary bilen dialogy mundan be\u00fdl\u00e4k-de i\u015fje\u0148le\u015fdirmek ugrunda \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4ndigini a\u00fdtdy.<\/p><p>\u201cHazar\u00fdaka d\u00f6wletleri\u0148 jebisligi bizi\u0148 esasy g\u00fc\u00fdj\u00fcmizdir. Bu jebislik k\u00f6pasyrlyk ho\u015fni\u00fdetli go\u0148\u015fu\u00e7ylyk \u00fd\u00f6relgelerine, de\u0148ze belent sarpa go\u00fd\u00fdan hem-de ony s\u00f6\u00fd\u00fd\u00e4n halklarymyzy\u0148 a\u00fdratyn Hazar ruhuna hem-de d\u00fcn\u00fd\u00e4gara\u00fd\u015fyna esaslan\u00fdar. Biz bu t\u00e4sin de\u0148zi parahat\u00e7ylygy\u0148, ylala\u015fygy\u0148 we hyzmatda\u015flygy\u0148 gi\u0148i\u015fligi h\u00f6km\u00fcnde gorap saklamalydyrys\u201d di\u00fdip, hormatly Prezidentimiz nygtady. D\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz \u201cAwaza\u201d milli sy\u00fdahat\u00e7ylyk zolagynda ge\u00e7irilen du\u015fu\u015fygy\u0148 Hazar de\u0148zini\u0148 suwuny\u0148 derejesini\u0148 peselmegi bo\u00fdun\u00e7a ulgamla\u00fdyn netijeli i\u015fi\u0148 badalga nokady boljakdygyna ynam bildirip, Hazar ekologi\u00fda sammitini hyzmatda\u015flygy\u0148 hemi\u015felik hereket ed\u00fd\u00e4n platformasyna \u00f6w\u00fcrmegi teklip etdi.<\/p><p>T\u00fcrkmenistany\u0148 d\u00f6wlet ekologi\u00fda strategi\u00fdasynda ileri tutul\u00fdan milli ugurlar we \u00e4hlumumy durnukly \u00f6s\u00fc\u015f \u00fd\u00f6relgeleri sazla\u015fykly utga\u015f\u00fdar. \u00ddurdumyz \u00f6z \u00fcst\u00fcne alan halkara bor\u00e7namalaryna ygrarly bolmak bilen, BMG-ni\u0148 da\u015fky gur\u015fawy goramak konwensi\u00fdalaryny yzygiderli durmu\u015fa ge\u00e7irip, d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015fde k\u00f6ptarapla\u00fdyn dialogy\u0148 pugtalandyrylmagyna go\u015fant go\u015f\u00fdar. Hormatly Prezidentimizi\u0148 16-njy okt\u00fdabrda Ermenistan Respublikasyny\u0148 \u00dderewan \u015f\u00e4herinde ge\u00e7irilen Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Biologik k\u00f6pd\u00fcrl\u00fclik baradaky Konwensi\u00fdasyna gatna\u015fyjy taraplary\u0148 maslahatyny\u0148 (COP17) \u00e7\u00e4klerinde guralan Liderler sammitine gatna\u015fmagy munu\u0148 nobatdaky be\u00fdany boldy. Arkadagly Gahryman Serdarymyz sammitd\u00e4ki \u00e7yky\u015fynda T\u00fcrkmenistany\u0148 BMG-ni\u0148 Biologik k\u00f6pd\u00fcrl\u00fclik hakynda Konwensi\u00fdasyny\u0148 hem-de Kunmin-Monreal \u00e4hlumumy \u00c7ar\u00e7uwaly maksatnamasyny\u0148 maksatlaryny hem-de \u00fd\u00f6relgelerini yzygiderli golda\u00fdandygyny a\u00fdtdy. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, biod\u00fcrl\u00fcligi\u0148 azalmagyny\u0148, howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini\u0148, \u00e7\u00f6lle\u015fm\u00e4ni\u0148 we topragy\u0148 \u00fdaramazla\u015fmagyny\u0148 ekologi\u00fda howpsuzlygyna, \u00fdurtlary\u0148 durnukly \u00f6s\u00fc\u015fine g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4n \u00f6zara baglany\u015fykly wehimler bolup dur\u00fdandygy bellenildi.<\/p><p>Hormatly Prezidentimiz \u00fdurdumyzy\u0148 d\u00f6wlet ekologi\u00fda sy\u00fdasatyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm ugurlaryna \u00fcnsi \u00e7ekdi. Onda a\u00fdratyn goral\u00fdan tebigy \u00e7\u00e4kleri\u0148 milli ulgamlaryny k\u00e4mille\u015fdirmek, ekologi\u00fda g\u00f6zeg\u00e7iligini \u00f6sd\u00fcrmek, ha\u00fdwanlary\u0148 we \u00f6s\u00fcmlikleri\u0148 se\u00fdrek g\u00f6rn\u00fc\u015flerini goramak ilkinji nobatdaky wezipeleri\u0148 hatarynda kesgitlenendir. Halkara hyzmatda\u015flar bilen bilelikde \u00e4hlumumy \u00e7ar\u00e7uwaly maksatnamany\u0148 maksatlaryny nazara almak bilen i\u015flenip ta\u00fd\u00fdarlanylan \u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 2026 \u2014 2035-nji \u00fdyllar \u00fc\u00e7in biod\u00fcrl\u00fcligi gorap saklamak bo\u00fdun\u00e7a Milli strategi\u00fdasy\u201d we Hereketleri\u0148 me\u00fdilnamasy bu ugurdaky i\u015fi\u0148 wajyp guraly bolup dur\u00fdar. D\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz serhet\u00fcsti ekoulgamlary, ha\u00fdwanlary\u0148 migrasi\u00fda \u00fdollaryny, tebigy seri\u015fdeleri gorap saklamak \u00fc\u00e7in sebit hyzmatda\u015flygyny gi\u0148eltmegi m\u00f6h\u00fcm ugurlary\u0148 hatarynda g\u00f6rkezdi. \u015eunda Hazar de\u0148zini\u0148 ekologi\u00fda abadan\u00e7ylygyna, Aral de\u0148zini\u0148 basse\u00fdnini\u0148 ekoulgamyny goramaga, \u00e7\u00f6lle\u015fm\u00e4 gar\u015fy g\u00f6re\u015fm\u00e4ge a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdet beril\u00fd\u00e4r. Arkadagly Gahryman Serdarymyzy\u0148 belle\u00fd\u015fi \u00fdaly, bu wezipeleri\u0148 netijeli \u00e7\u00f6z\u00fclmegi d\u00f6wletleri\u0148 ylala\u015fykly hereketlerini, ylmy ta\u00fddan esaslandyrylan \u00e7\u00f6zg\u00fctleri hem-de hyzmatda\u015flygy\u0148 uzak m\u00f6hletli mehanizmlerini talap ed\u00fd\u00e4r. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, d\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148, onu\u0148 \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen edaralaryny\u0148 we tebigaty goramak bo\u00fdun\u00e7a halkara mehanizmleri\u0148 kuwwatyny doly derejede ulanmagy\u0148 m\u00f6h\u00fcmdigini nygtady.<\/p><p>Tebigy mirasy gorap saklamak, ylmy barlaglary \u00f6sd\u00fcrmek ulgamynda \u00ddUNESKO bilen hyzmatda\u015flyga a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdet beril\u00fd\u00e4ndigini a\u00fdtmak bilen, hormatly Prezidentimiz T\u00fcrkmenistany\u0148 tebigy \u00e7\u00e4klerini\u0148 B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 mirasyny\u0148 \u201cAram gu\u015faklygyny\u0148 Turan \u00e7\u00f6lleri\u201d transmilli ob\u00fdektini\u0148 d\u00fcz\u00fcmine girizilmegini\u0148 halkara hyzmatda\u015flygy\u0148 ekoulgamlary gorap saklamaga \u00fdardam ber\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4n a\u00fddy\u0148 mysallary\u0148 biridigine \u00fcnsi \u00e7ekdi. \u015ee\u00fdle-de halkara ekologi\u00fda bor\u00e7namalaryny \u00fderine \u00fdetirmek \u00fc\u00e7in zerur \u015fertleri d\u00f6retmek ilkinji nobatdaky wezipeleri\u0148 hatarynda kesgitlenildi. \u015eunu\u0148 bilen birlikde, \u00f6s\u00fcp bar\u00fdan \u00fdurtlary\u0148 mali\u00fde seri\u015fdelerine we d\u00f6wrebap tehnologi\u00fdalara el\u00fdeterliligini\u0148 \u00fcpj\u00fcn edilmegi, milli kuwwaty\u0148 pugtalandyrylmagy, genetiki seri\u015fdeleri ulanmakdan alyn\u00fdan b\u00e4hbitleri\u0148 adalatly, de\u0148hukukly pa\u00fdlanylmagy, \u015fol sanda olary\u0148 yzygiderliligi baradaky sanly maglumatlar m\u00f6h\u00fcm \u00e4hmi\u00fdete e\u00fde bol\u00fdar.<\/p><p>D\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz BMG-ni\u0148 Ba\u015f Assamble\u00fdasyny\u0148 81-nji sessi\u00fdasyny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde T\u00fcrkmenistany\u0148 ekologi\u00fda howpsuzlygy we howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegine gar\u015fy durnuklylyk ulgamynda halkara hyzmatda\u015flygy pugtalandyrmaga g\u00f6n\u00fckdirilen ba\u015flangy\u00e7lary \u00f6\u0148e s\u00fcrmegi dowam etdirjekdigini nygtady. Hususan-da, bizi\u0148 \u00fdurdumyz yzygiderli sy\u00fdasy hem-de bilermenlik hyzmatda\u015flygyny alyp barmak, anyk ba\u015flangy\u00e7lary ilerletmek, halkara hyzmatda\u015flygy pugtalandyrmak \u00fc\u00e7in a\u00e7yk k\u00f6ptaraply me\u00fddan\u00e7a h\u00f6km\u00fcnde A\u015fgabat howa dialogyny d\u00f6retmek ugrunda \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Mundan ba\u015fga-da, T\u00fcrkmenistan Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlary \u00fc\u00e7in \u00e7\u00f6lle\u015fm\u00e4 gar\u015fy g\u00f6re\u015fmek bo\u00fdun\u00e7a sebit merkezini d\u00f6retmek ba\u015flangyjyny \u00f6\u0148e s\u00fcr\u00fd\u00e4r. Bu ugurlara ekoulgamlary gorap saklamak, tebigy seri\u015fdelerden netijeli pe\u00fddalanmak, Durnukly \u00f6s\u00fc\u015f maksatlaryna \u00fdetmek bo\u00fdun\u00e7a toplumla\u00fdyn halkara tagallalary\u0148 m\u00f6h\u00fcm b\u00f6legi h\u00f6km\u00fcnde garal\u00fdar.<\/p><p>Hormatly Prezidentimizi\u0148 nygta\u00fd\u015fy \u00fdaly, T\u00fcrkmenistan \u00f6s\u00fcp bar\u00fdan \u00fdurtlary\u0148, \u015fol sanda de\u0148ze \u00e7ykalgasy bolmadyk d\u00f6wletleri\u0148 b\u00e4hbitlerini hem-de \u00f6zbolu\u015fly zerurlyklaryny nazara almazdan, \u00e4hlumumy ekologi\u00fda maksatlaryna \u00fdetmegi\u0148 m\u00fcmkin d\u00e4ldigine berk ynan\u00fdar. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 De\u0148ze \u00e7ykalgasy bolmadyk \u00f6s\u00fcp bar\u00fdan d\u00f6wletler bo\u00fdun\u00e7a \u00fc\u00e7\u00fcnji maslahatyny\u0148 2024 \u2014 2034-nji \u00fdyllar \u00fc\u00e7in Hereketleri\u0148 Awaza maksatnamasynda hem-de Awaza sy\u00fdasy Jarnamasynda berkidilen \u00e7\u00f6zg\u00fctleri\u0148 a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdeti bellenildi. D\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz bu ugurda halkara goldawy i\u015fje\u0148le\u015fdirmegi\u0148 zerurdygyny a\u00fddyp, adalatlylyk, ra\u00fdda\u015flyk we de\u0148hukukly hyzmatda\u015flyk \u00fd\u00f6relgelerini\u0148 biod\u00fcrl\u00fcligi gorap saklamak bo\u00fdun\u00e7a halkara tagallalary\u0148 esasyny d\u00fczmelidigine \u00fcnsi \u00e7ekdi. Bu ugurda umumy ekologi\u00fda maksatlaryna \u00fdetmegi\u0148 b\u00e4hbidine d\u00f6wletleri\u0148 bilimlerini we m\u00fcmkin\u00e7iliklerini, toplan tejribesini birle\u015fdirm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4n k\u00f6ptarapla\u00fdyn hyzmatda\u015flyk mehanizmleri, \u015fol sanda G\u00fcnorta-G\u00fcnorta ugry bo\u00fdun\u00e7a \u00f6zara gatna\u015fyklar wajyp orun e\u00fdelemelidir.<\/p><p>BMG-ni\u0148 Howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi baradaky \u00c7ar\u00e7uwaly konwensi\u00fdasyna gatna\u015fyjy taraplary\u0148 31-nji maslahaty (COP31) hem h\u00e4zirki d\u00f6wr\u00fc\u0148 m\u00f6h\u00fcm ekologi\u00fda meselelerini ara alyp maslahatla\u015fmak \u00fc\u00e7in abra\u00fdly halkara me\u00fddan\u00e7a bolup dur\u00fdar. Bu formatda ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n du\u015fu\u015fyklar tebigaty goramak bo\u00fdun\u00e7a milli strategi\u00fdalary\u0148 netijeliligini \u00fdokarlandyrmaga, howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegine u\u00fdgunla\u015fmaga \u00fdardam berm\u00e4ge, bu ugurda derwa\u00fdys durmu\u015f meselelerine \u00f6zara ylala\u015fylan \u00e7\u00f6zg\u00fctleri i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamaga g\u00f6n\u00fckdirilendir. T\u00fcrkmen halkyny\u0148 Milli Lideri, T\u00fcrkmenistany\u0148 Halk Maslahatyny\u0148 Ba\u015flygy Gahryman Arkadagymyzy\u0148 11-nji no\u00fdabrda T\u00fcrki\u00fde Respublikasyny\u0148 Antal\u00fda \u015f\u00e4herinde Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi baradaky \u00c7ar\u00e7uwaly konwensi\u00fdasyna gatna\u015fyjy taraplary\u0148 31-nji maslahatyny\u0148 (COP31) \u00e7\u00e4ginde ge\u00e7irilen Liderler sammitine gatna\u015fmagy \u00fdurdumyzy\u0148 bu ugurda k\u00f6ptarapla\u00fdyn hyzmatda\u015flyga jogapk\u00e4r\u00e7ilikli we netijeli \u00e7emele\u015f\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p><p>Gahryman Arkadagymyz sammiti\u0148 plenar mejlisind\u00e4ki \u00e7yky\u015fynda T\u00fcrkmenistany\u0148 bu maslahata howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini\u0148 soraglary bo\u00fdun\u00e7a \u00f6zara d\u00fc\u015f\u00fcni\u015fmegi berkitmek, howa baradaky \u00e4hlumumy dialogy d\u00fcn\u00fd\u00e4 \u00f6s\u00fc\u015finde hereketlendiriji g\u00fc\u00fdje \u00f6w\u00fcrmek i\u015finde m\u00f6h\u00fcm \u00e7\u00e4re h\u00f6km\u00fcnde gara\u00fdandygyny belledi. \u015eunda \u00fdurdumyzy\u0148 howa babatdaky strategi\u00fdasy esasynda BMG-ni\u0148 Howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi baradaky \u00c7ar\u00e7uwaly konwensi\u00fdasyndan we Pari\u017e ylala\u015fygyndan gelip \u00e7yk\u00fdan halkara bor\u00e7namalaryny \u00fderine \u00fdetirm\u00e4ge berk ygrarlydygy nygtaldy. Munu\u0148 \u00f6zi parnik gazlaryny\u0148 zy\u0148yndylaryny azaltmaga, energi\u00fdany\u0148 netijeliligini \u00fdokarlandyrmaga g\u00f6n\u00fckdirilendir. \u015ee\u00fdle hem ol h\u00e4zirki d\u00f6wr\u00fc\u0148 ekologi\u00fda ta\u00fddan arassa tehnologi\u00fdalaryny gi\u0148den orna\u015fdyrmaga degi\u015fli anyk \u00e7\u00e4reler bilen berkidil\u00fd\u00e4r. Bu babatda \u00c4hlumumy metan bor\u00e7namasyny durmu\u015fa ge\u00e7irmek wajyp ugur bolup dur\u00fdar. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, toplumla\u00fdyn \u00e7\u00e4reler g\u00f6r\u00fcl\u00fd\u00e4r.<\/p><p>T\u00fcrkmenistan howany\u0148 \u00fdagda\u00fdy baradaky hasabatlylygy we a\u00fddy\u0148lygy k\u00e4mille\u015fdirm\u00e4ge uly \u00fcns ber\u00fd\u00e4r. Milli Liderimiz \u00e7yky\u015fynda \u00fdurdumyzy\u0148 howa g\u00fcn tertibi babatda milli tagallalaryna sebit hyzmatda\u015flygyny\u0148 d\u00fcz\u00fcm b\u00f6legi h\u00f6km\u00fcnde esasly sered\u00fd\u00e4ndigini belledi. Merkezi Azi\u00fdada howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi bilen bagly tehnologi\u00fdalar bo\u00fdun\u00e7a sebit merkezini\u0148 d\u00f6redilmegi bu ugurda m\u00f6h\u00fcm \u00fcst\u00fcnlikleri\u0148 biri boldy. M\u00e4lim bol\u015fy \u00fdaly, bu d\u00fcz\u00fcmi d\u00f6retmek bo\u00fdun\u00e7a T\u00fcrkmenistany\u0148 ba\u015flangyjy sebiti\u0148 d\u00f6wletlerini\u0148 hem-de halkara hyzmatda\u015flary\u0148 goldawyny gazandy. Bu merkez 2027-nji \u00fdyly\u0148 ba\u015fynda \u00f6z i\u015fine ba\u015flar. Bu i\u015f ylala\u015fylan gurama\u00e7ylyk-hukuk gurallaryna, halkara standartlara la\u00fdyklykda, Birle\u015fen Milletler Guramasy hem-de be\u00fdleki halkara d\u00fcz\u00fcmler bilen ysny\u015fykly hyzmatda\u015flykda amala a\u015fyrylar.<\/p><p>T\u00fcrkmenistan \u00fdene-de bir \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen d\u00fcz\u00fcmi \u2014 Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlary \u00fc\u00e7in \u00e7\u00f6lle\u015fm\u00e4 gar\u015fy g\u00f6re\u015fmek bo\u00fdun\u00e7a sebit merkezini d\u00f6retmek ba\u015flangyjy bilen \u00e7yky\u015f etdi. T\u00fcrkmen halkyny\u0148 Milli Liderini\u0148 belle\u00fd\u015fi \u00fdaly, ony i\u015f \u00fd\u00fcz\u00fcnde \u00f6\u0148e s\u00fcrmek maksady bilen, BMG-ni\u0148 \u00c7\u00f6lle\u015fm\u00e4 gar\u015fy g\u00f6re\u015fmek bo\u00fdun\u00e7a konwensi\u00fdasyny\u0148 Sekretariaty hem-de gyzyklanma bildir\u00fd\u00e4n halkara hyzmatda\u015flar bilen gatna\u015fyklar dowam etdiriler. T\u00fcrkmenistan De\u0148ze \u00e7ykalgasy bolmadyk \u00f6s\u00fcp bar\u00fdan \u00fdurtlary\u0148 toparyna ba\u015flyklyk ed\u00fd\u00e4n d\u00f6wlet h\u00f6km\u00fcnde 2024 \u2014 2034-nji \u00fdyllar \u00fc\u00e7in Hereketleri\u0148 Awaza maksatnamasyny\u0148 howa bilen bagly b\u00f6legini netijeli durmu\u015fa ge\u00e7irmegi \u00fcpj\u00fcn etmegi m\u00f6h\u00fcm di\u00fdip hasapla\u00fdar. Bu maksatnama 2025-nji \u00fdyly\u0148 awgustynda \u00abAwaza\u00bb milli sy\u00fdahat\u00e7ylyk zolagynda ge\u00e7irilen Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 De\u0148ze \u00e7ykalgasy bolmadyk \u00f6s\u00fcp bar\u00fdan d\u00f6wletler bo\u00fdun\u00e7a \u00fc\u00e7\u00fcnji maslahatynda badalga berildi.<\/p><p>\u00ddurdumyzy\u0148 howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi bilen bagly meseleleri \u00e7\u00f6zmekde \u00e4hlumumy tagallalary mundan be\u00fdl\u00e4k-de birle\u015fdirm\u00e4ge doly \u00fdardam berm\u00e4ge ta\u00fd\u00fdardygy t\u00fcrkmen halkyny\u0148 Milli Liderini\u0148 \u00f6\u0148e s\u00fcren ba\u015flangy\u00e7larynda be\u00fdanyny tapdy. \u015ee\u00fdlelikde, 2028 \u2014 2037-nji \u00fdyllary Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 \u201cHowany\u0148 durnuklylygyny\u0148 we u\u00fdgunla\u015fmagy\u0148 on\u00fdyllygy\u201d di\u00fdip yglan etmek m\u00fcmkin\u00e7iligine seretmek, gatna\u015fygy\u0148 t\u00e4ze inkl\u00fduziw g\u00f6rn\u00fc\u015fi bolan Howa bo\u00fdun\u00e7a A\u015fgabat dialogyny d\u00f6retmek we onu\u0148 \u00e7\u00e4klerinde A\u015fgabatda 2027-nji \u00fdylda birinji halkara du\u015fu\u015fygy ge\u00e7irmek teklip edildi.<\/p><p>T\u00fcrkmenistan Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Da\u015fky gur\u015faw bo\u00fdun\u00e7a maksatnamasy, B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 meteorologi\u00fda guramasy, BMG-ni\u0148 \u00d6s\u00fc\u015f maksatnamasy, \u00c4hlumumy ykdysady gaznasy hem-de be\u00fdleki gyzyklanma bildir\u00fd\u00e4n halkara hyzmatda\u015flar bilen bilelikde Howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini\u0148 we onu\u0148 \u00fdaramaz netijelerini\u0148 sanly atlasyny ta\u00fd\u00fdarlamagy teklip ed\u00fd\u00e4r. Bu ba\u015flangy\u00e7 howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegine yzygiderli g\u00f6zeg\u00e7ilik etm\u00e4ge, onu\u0148 \u00fdaramaz netijelerine baha berm\u00e4ge, o\u0148a u\u00fdgunla\u015fmagy\u0148 has netijeli \u00e7\u00e4relerini kesgitlemek \u00fc\u00e7in toplumla\u00fdyn maglumat-seljeri\u015f usulyny d\u00f6retm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilendir. \u015ee\u00fdle hem k\u00f6ptarapla\u00fdyn hyzmatda\u015flygy\u0148 t\u00e4ze g\u00f6rn\u00fc\u015fini \u2014 \u00f6s\u00fcp bar\u00fdan d\u00f6wletleri\u0148 ekologi\u00fda ta\u00fddan arassa, d\u00f6wrebap tehnologi\u00fdalara, innowasion \u00e7\u00f6zg\u00fctlere, howa bilen bagly mali\u00fdele\u015fdirm\u00e4 el\u00fdeterliligini gi\u0148eltm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilen howa bilen bagly tehnologi\u00fdalary bermek bo\u00fdun\u00e7a \u00e4hlumumy hyzmatda\u015flyk formatyny d\u00f6retmek teklip edildi.<\/p><p>T\u00fcrkmenistany\u0148 Halk Maslahatyny\u0148 Ba\u015flygy da\u015fky gur\u015fawy goramagy\u0148 halkara hukuk esaslaryny mundan be\u00fdl\u00e4k-de k\u00e4mille\u015fdirmek maksady bilen, Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 howandarlygynda Halkara ekologi\u00fda kodeksini i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamak m\u00fcmkin\u00e7iligine seretmek bo\u00fdun\u00e7a T\u00fcrkmenistany\u0148 teklibini be\u00fdan etdi. Ol hereket ed\u00fd\u00e4n degi\u015fli halkara d\u00fczg\u00fcnleri, kadalary hem-de standartlary tertiple\u015fdirm\u00e4ge \u00fdardam berm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilendir.<\/p><p>Antal\u00fdada ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n \u201cCOP31\u201d maslahatyny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde howa a\u00fddy\u0148lygy ulgamynda T\u00fcrkmenistany\u0148 kuwwatlyklaryny berkitm\u00e4ge, Hereketleri\u0148 Awaza maksatnamasyny durmu\u015fa ge\u00e7irm\u00e4ge, Merkezi Azi\u00fdada howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi bilen bagly tehnologi\u00fdalar bo\u00fdun\u00e7a sebit merkezini d\u00f6retm\u00e4ge, parnik gazlaryny\u0148 zy\u0148yndylaryny azaltmak bo\u00fdun\u00e7a \u00e4hlumumy tagallalara \u00fdurdumyzy\u0148 go\u015fandyna bagy\u015flanan birn\u00e4\u00e7e mowzukla\u00fdyn sessi\u00fdalar ge\u00e7irildi. Bu \u00e7\u00e4reler \u00fdurdumyz we BMG-ni\u0148 ugurda\u015f edaralary, be\u00fdleki halkara guramalar bilen bilelikde guraldy.<\/p><p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 Milli Liderini\u0148 T\u00fcrki\u00fde Respublikasyna i\u015f saparyny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde T\u00fcrkmenistany\u0148 we halkara guramalary\u0148, BMG-ni\u0148 ulgamyny\u0148 arasynda ekologi\u00fda hem-de howa ugurly birn\u00e4\u00e7e resminama gol \u00e7ekildi. Bu baradaky g\u00fcrr\u00fc\u0148i dowam edip, T\u00fcrkmenistany\u0148 ekologi\u00fda we da\u015fky gur\u015fawy goramak ulgamyndaky strategi\u00fdasynda ynsanperwer hem-de bilim ugruny\u0148 a\u00fddy\u0148 be\u00fdanyny tap\u00fdandygyny bellemek gerek. Ol jemgy\u00fdeti\u0148 sazla\u015fykly \u00f6s\u00fc\u015fini, ruhy-ahlak terbi\u00fd\u00e4ni, ekologi\u00fda medeni\u00fdetini\u0148 \u00fdokarlandyrylmagyny, tebigata a\u00fdawly garamak \u00fd\u00f6relgelerini\u0148 dabaralandyrylmagyny \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4r. \u015eunda \u00fda\u015flary\u0148 tebigaty goramak i\u015fine \u00e7ekilmegine, bu babatda milli we halkara taslamalary\u0148 durmu\u015fa ge\u00e7irilmegine uly \u00fcns beril\u00fd\u00e4r.<\/p><p>Ekologi\u00fda, howa g\u00fcn tertibini\u0148 wezipelerine jogapk\u00e4rli hem-de toplumla\u00fdyn \u00e7emele\u015fmek durnukly \u00f6s\u00fc\u015fi \u00fcpj\u00fcn etmegi\u0148 m\u00f6h\u00fcm \u015fertidir. T\u00fcrkmenistan bu ugurda anyk ba\u015flangy\u00e7lary \u00f6\u0148e s\u00fcrmek bilen, olary\u0148 i\u015f \u00fd\u00fcz\u00fcnde amala a\u015fyrylmagy babatda yzygiderli \u00e4dimleri \u00e4d\u00fd\u00e4r. Sebit, sebitara we halkara hyzmatda\u015flygy \u00f6sd\u00fcrmek meselelerinde i\u015fje\u0148 orun e\u00fdele\u00fd\u00e4n \u00fdurdumyz umumy abadan\u00e7ylygy\u0148 b\u00e4hbidine \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcnde ekologi\u00fda hem-de howa durnuklylygyny\u0148 \u00fcpj\u00fcn edilmegine g\u00f6n\u00fckdirilen tagallalary\u0148 utga\u015fdyrylmagyna saldamly go\u015fant go\u015f\u00fdar.<\/p><p><a rel=\"nofollow\" href=\"https:\/\/turkmenistan.gov.tm\/tk\/habar\/112242\/ekologiya-we-howa-durnuklylygyny-upjun-etmek-ahlumumy-abadancylygyn-kepili\">Source<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Durnukly \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 ileri tutul\u00fdan ugurlary bo\u00fdun\u00e7a halkara dialoga i\u015fje\u0148 gatna\u015fyjy h\u00f6km\u00fcnde T\u00fcrkmenistan bu meseleleri\u0148 durnukly \u00e7\u00f6zg\u00fctlerini i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamak \u00fc\u00e7in k\u00f6pugurly hyzmatda\u015flygy gi\u0148eltmek ugrunda \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Gahryman Arkadagymyzy\u0148 \u00f6\u0148deng\u00f6r\u00fcjilikli ba\u015flangy\u00e7laryny mynasyp dowam etdir\u00fd\u00e4n hormatly Prezidentimizi\u0148 ba\u015ftutanlygynda da\u015fary sy\u00fdasy ugru\u0148 yzygiderli durmu\u015fa ge\u00e7irilmegi bilen, \u00fdurdumyz sebit hem-de \u00e4hlumumy g\u00fcn tertibini\u0148 m\u00f6h\u00fcm wezipelerine, \u015fol sanda ekologi\u00fda we howa meselelerine toplumla\u00fdyn esasda \u00e7emele\u015f\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. Ekologi\u00fda we howa meseleleri uzak m\u00f6hletle\u00fdin geljekde ykdysady \u00f6s\u00fc\u015fe, durmu\u015f abadan\u00e7ylygyna g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4n \u00e4hlumumy durnukly \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 a\u00fdrylmaz \u015fertleridir. Durnukly \u00f6s\u00fc\u015f maksatlaryny \u00fderine \u00fdetirm\u00e4ge jogapk\u00e4r\u00e7ilikli gatna\u015fmak bilen, T\u00fcrkmenistan olary ekologi\u00fda ugry bilen \u00fdakyndan baglany\u015fygy bolan gi\u0148 m\u00f6\u00e7berli strategi\u00fdalaryna, maksatnamalaryna hem-de taslamalaryna orna\u015fdyr\u00fdar. \u00ddurdumyz bu ugurda d\u00fcn\u00fd\u00e4 bilele\u015figini\u0148 \u00f6\u0148\u00fcnde dur\u00fdan wezipeleri \u00e7\u00f6zm\u00e4ge hemmetarapla\u00fdyn \u00fdardam berip, BMG we onu\u0148 \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen edaralary, be\u00fdleki abra\u00fdly guramalar bilen netijeli hyzmatda\u015flyk ed\u00fd\u00e4r. Da\u015fary sy\u00fdasatyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm ugurlaryny\u0148 biri h\u00f6km\u00fcnde ekologi\u00fda diplomati\u00fdasyny yzygiderli ilerled\u00fd\u00e4n T\u00fcrkmenistan adamzady\u0148 abadan geljegini\u0148 b\u00e4hbidine halkara tagallalary birle\u015fdirm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilen ba\u015flangy\u00e7lar bilen \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Watanymyzy\u0148 Gara\u015fsyzlygyny\u0148 35 \u00fdyllygyna beslenen \u00abGara\u015fsyz, baky Bitarap T\u00fcrkmenistan \u2014 bedew batly at-myrady\u0148 mekany\u00bb \u00fdylyny\u0148 wakalary-da munu\u0148 a\u00fddy\u0148 g\u00fcw\u00e4sidir. 9-njy okt\u00fdabrda \u00abAwaza\u00bb milli sy\u00fdahat\u00e7ylyk zolagynda hormatly Prezidentimizi\u0148 ba\u015flyklyk etmeginde we Hazar\u00fdaka d\u00f6wletleri\u0148 Ba\u015ftutanlaryny\u0148 gatna\u015fmagynda ge\u00e7irilen Hazar ekologi\u00fda sammiti \u015folary\u0148 hataryndadyr. Bu sammit b\u00e4\u015ftarapla\u00fdyn d\u00f6wletara dialogy t\u00e4ze derej\u00e4 \u00e7ykarmakda m\u00f6h\u00fcm \u00e4dim boldy. Hazary\u0148 ekologi\u00fda de\u0148e\u00e7erligini, biod\u00fcrl\u00fcligini \u00fcpj\u00fcn etmegi\u0148 sebiti\u0148 \u00e7\u00e4ginden \u00e7yk\u00fdan wajyp mesele bolup dur\u00fdandygy jedelsiz hakykatdyr. Ga\u00fdtalanmajak bu suw \u00e7\u00e4gi \u00e4hlumumy ekoulgamy\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legi, d\u00fcn\u00fd\u00e4 \u00e4hmi\u00fdetli tebigy hazynadyr. T\u00fcrkmenistan Hazar de\u0148zini\u0148 meseleleri bo\u00fdun\u00e7a i\u015fje\u0148 orun e\u00fdel\u00e4p, o\u0148a degi\u015fli ugurlar, \u015fol sanda degi\u015fli \u015fertnama-hukuk bin\u00fdadyny berkitmek bo\u00fdun\u00e7a anyk teklipleri \u00f6\u0148e s\u00fcr\u00fd\u00e4r. \u00ddurdumyzy\u0148 ba\u015flangyjy bilen Hazarda b\u00e4\u015ftarapla\u00fdyn hyzmatda\u015flyk, hususan-da, onu\u0148 suw we biologik seri\u015fdelerini gorap saklamak, rejeli ulanmak bo\u00fdun\u00e7a m\u00f6h\u00fcm resminamalar ta\u00fd\u00fdarlanyldy hem-de kabul edildi. Hormatly Prezidentimizi\u0148 Hazar ekologi\u00fda sammitind\u00e4ki \u00e7yky\u015fynda belle\u00fd\u015fi \u00fdaly, T\u00fcrkmenistan Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Ba\u015f Assamble\u00fdasyny\u0148 78-nji sessi\u00fdasynda ilkinji bolup Hazar ekologi\u00fda ba\u015flangyjyny hem-de onu\u0148 \u00e7\u00e4klerinde Hazar ekologi\u00fda forumyny \u00e7agyrmagy \u00f6\u0148e s\u00fcrdi. D\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz bu barada a\u00fdtmak bilen, Hazar de\u0148zini\u0148 suwuny\u0148 derejesini\u0148 meseleleri bo\u00fdun\u00e7a H\u00f6k\u00fcmet Ba\u015ftutanlaryny\u0148 orunbasarlaryny\u0148 derejesinde topary d\u00f6retmek baradaky teklibi\u0148 goldanyl\u00fdandygyny nygtady. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, bu wezip\u00e4ni gysga wagtda \u00fderine \u00fdetirmek bo\u00fdun\u00e7a tab\u015fyryk bermek, topary\u0148 i\u015fini\u0148 netijeliligini \u00fdokarlandyrmak maksady bilen, onu\u0148 \u00fdanynda Hazar sebiti \u00fdurtlaryny\u0148 alymlaryndan, bilermenlerinden, h\u00fcn\u00e4rmenlerinden, d\u00f6wlet d\u00fcz\u00fcmlerini\u0148 wekillerinden ybarat \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen i\u015f toparlaryny d\u00f6retmek teklip edildi. T\u00fcrkmenistan Hazar de\u0148zini\u0148 bioseri\u015fdelerini gorap saklamak hem-de rejeli pe\u00fddalanmak bo\u00fdun\u00e7a \u00fdurdumyzy\u0148 gara\u00fd\u015fyna doly la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n \u201cHazar de\u0148zini\u0148 suw seri\u015fdelerini goramagy\u0148 D\u00f6wletara maksatnamasyny\u201d i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamak baradaky ba\u015flangyjy golda\u00fdar. Arkadagly Gahryman Serdarymyz sammitd\u00e4ki \u00e7yky\u015fynda Hazary\u0148 ekologi\u00fda meseleleri bo\u00fdun\u00e7a \u00e4hli bilelikd\u00e4ki tagallalary\u0148 bin\u00fdadyny d\u00fcz\u00fd\u00e4n Hazar de\u0148zini\u0148 hukuk derejesi hakynda Konwensi\u00fda hem-de Hazar de\u0148zini\u0148 de\u0148iz gur\u015fawyny goramak bo\u00fdun\u00e7a \u00c7ar\u00e7uwaly konwensi\u00fda, Hazar\u00fdaka d\u00f6wletleri\u0148 Ba\u015ftutanlaryny\u0148 sammitlerini\u0148 bar\u015fynda gazanylan ylala\u015fyklara \u00fdurdumyzy\u0148 ygrarlydygyny tassyklady. B\u00e4\u015ftarapla\u00fdyn g\u00f6rn\u00fc\u015fde netijeli \u00e7\u00e4releri\u0148 kabul edilmegi bilen bir hatarda, halkara d\u00fcz\u00fcmler bilen anyk i\u015fleri\u0148 ge\u00e7irilmegini \u00fcpj\u00fcn etmegi\u0148 m\u00f6h\u00fcmdigine \u00fcnsi \u00e7ekip, d\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz T\u00fcrkmenistany\u0148 \u00e4hli Hazar\u00fdaka d\u00f6wletleri\u0148 gatna\u015fmagynda bilelikd\u00e4ki taslamalary goldamak babatda BMG-ni\u0148 d\u00fcz\u00fcmleri, onu\u0148 \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen edaralary bilen dialogy mundan be\u00fdl\u00e4k-de i\u015fje\u0148le\u015fdirmek ugrunda \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4ndigini a\u00fdtdy. \u201cHazar\u00fdaka d\u00f6wletleri\u0148 jebisligi bizi\u0148 esasy g\u00fc\u00fdj\u00fcmizdir. Bu jebislik k\u00f6pasyrlyk ho\u015fni\u00fdetli go\u0148\u015fu\u00e7ylyk \u00fd\u00f6relgelerine, de\u0148ze belent sarpa go\u00fd\u00fdan hem-de ony s\u00f6\u00fd\u00fd\u00e4n halklarymyzy\u0148 a\u00fdratyn Hazar ruhuna hem-de d\u00fcn\u00fd\u00e4gara\u00fd\u015fyna esaslan\u00fdar. Biz bu t\u00e4sin de\u0148zi parahat\u00e7ylygy\u0148, ylala\u015fygy\u0148 we hyzmatda\u015flygy\u0148 gi\u0148i\u015fligi h\u00f6km\u00fcnde gorap saklamalydyrys\u201d di\u00fdip, hormatly Prezidentimiz nygtady. D\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz \u201cAwaza\u201d milli sy\u00fdahat\u00e7ylyk zolagynda ge\u00e7irilen du\u015fu\u015fygy\u0148 Hazar de\u0148zini\u0148 suwuny\u0148 derejesini\u0148 peselmegi bo\u00fdun\u00e7a ulgamla\u00fdyn netijeli i\u015fi\u0148 badalga nokady boljakdygyna ynam bildirip, Hazar ekologi\u00fda sammitini hyzmatda\u015flygy\u0148 hemi\u015felik hereket ed\u00fd\u00e4n platformasyna \u00f6w\u00fcrmegi teklip etdi. T\u00fcrkmenistany\u0148 d\u00f6wlet ekologi\u00fda strategi\u00fdasynda ileri tutul\u00fdan milli ugurlar we \u00e4hlumumy durnukly \u00f6s\u00fc\u015f \u00fd\u00f6relgeleri sazla\u015fykly utga\u015f\u00fdar. \u00ddurdumyz \u00f6z \u00fcst\u00fcne alan halkara bor\u00e7namalaryna ygrarly bolmak bilen, BMG-ni\u0148 da\u015fky gur\u015fawy goramak konwensi\u00fdalaryny yzygiderli durmu\u015fa ge\u00e7irip, d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015fde k\u00f6ptarapla\u00fdyn dialogy\u0148 pugtalandyrylmagyna go\u015fant go\u015f\u00fdar. Hormatly Prezidentimizi\u0148 16-njy okt\u00fdabrda Ermenistan Respublikasyny\u0148 \u00dderewan \u015f\u00e4herinde ge\u00e7irilen Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Biologik k\u00f6pd\u00fcrl\u00fclik baradaky Konwensi\u00fdasyna gatna\u015fyjy taraplary\u0148 maslahatyny\u0148 (COP17) \u00e7\u00e4klerinde guralan Liderler sammitine gatna\u015fmagy munu\u0148 nobatdaky be\u00fdany boldy. Arkadagly Gahryman Serdarymyz sammitd\u00e4ki \u00e7yky\u015fynda T\u00fcrkmenistany\u0148 BMG-ni\u0148 Biologik k\u00f6pd\u00fcrl\u00fclik hakynda Konwensi\u00fdasyny\u0148 hem-de Kunmin-Monreal \u00e4hlumumy \u00c7ar\u00e7uwaly maksatnamasyny\u0148 maksatlaryny hem-de \u00fd\u00f6relgelerini yzygiderli golda\u00fdandygyny a\u00fdtdy. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, biod\u00fcrl\u00fcligi\u0148 azalmagyny\u0148, howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini\u0148, \u00e7\u00f6lle\u015fm\u00e4ni\u0148 we topragy\u0148 \u00fdaramazla\u015fmagyny\u0148 ekologi\u00fda howpsuzlygyna, \u00fdurtlary\u0148 durnukly \u00f6s\u00fc\u015fine g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4n \u00f6zara baglany\u015fykly wehimler bolup dur\u00fdandygy bellenildi. Hormatly Prezidentimiz \u00fdurdumyzy\u0148 d\u00f6wlet ekologi\u00fda sy\u00fdasatyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm ugurlaryna \u00fcnsi \u00e7ekdi. Onda a\u00fdratyn goral\u00fdan tebigy \u00e7\u00e4kleri\u0148 milli ulgamlaryny k\u00e4mille\u015fdirmek, ekologi\u00fda g\u00f6zeg\u00e7iligini \u00f6sd\u00fcrmek, ha\u00fdwanlary\u0148 we \u00f6s\u00fcmlikleri\u0148 se\u00fdrek g\u00f6rn\u00fc\u015flerini goramak ilkinji nobatdaky wezipeleri\u0148 hatarynda kesgitlenendir. Halkara hyzmatda\u015flar bilen bilelikde \u00e4hlumumy \u00e7ar\u00e7uwaly maksatnamany\u0148 maksatlaryny nazara almak bilen i\u015flenip ta\u00fd\u00fdarlanylan \u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 2026 \u2014 2035-nji \u00fdyllar \u00fc\u00e7in biod\u00fcrl\u00fcligi gorap saklamak bo\u00fdun\u00e7a Milli strategi\u00fdasy\u201d we Hereketleri\u0148 me\u00fdilnamasy bu ugurdaky i\u015fi\u0148 wajyp guraly bolup dur\u00fdar. D\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz serhet\u00fcsti ekoulgamlary, ha\u00fdwanlary\u0148 migrasi\u00fda \u00fdollaryny, tebigy seri\u015fdeleri gorap saklamak \u00fc\u00e7in sebit hyzmatda\u015flygyny gi\u0148eltmegi m\u00f6h\u00fcm ugurlary\u0148 hatarynda g\u00f6rkezdi. \u015eunda Hazar de\u0148zini\u0148 ekologi\u00fda abadan\u00e7ylygyna, Aral de\u0148zini\u0148 basse\u00fdnini\u0148 ekoulgamyny goramaga, \u00e7\u00f6lle\u015fm\u00e4 gar\u015fy g\u00f6re\u015fm\u00e4ge a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdet beril\u00fd\u00e4r. Arkadagly Gahryman Serdarymyzy\u0148 belle\u00fd\u015fi \u00fdaly, bu wezipeleri\u0148 netijeli \u00e7\u00f6z\u00fclmegi d\u00f6wletleri\u0148 ylala\u015fykly hereketlerini, ylmy ta\u00fddan esaslandyrylan \u00e7\u00f6zg\u00fctleri hem-de hyzmatda\u015flygy\u0148 uzak m\u00f6hletli mehanizmlerini talap ed\u00fd\u00e4r. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, d\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148, onu\u0148 \u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen edaralaryny\u0148 we tebigaty goramak bo\u00fdun\u00e7a halkara mehanizmleri\u0148 kuwwatyny doly derejede ulanmagy\u0148 m\u00f6h\u00fcmdigini nygtady. Tebigy mirasy gorap saklamak, ylmy barlaglary \u00f6sd\u00fcrmek ulgamynda \u00ddUNESKO bilen hyzmatda\u015flyga a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdet beril\u00fd\u00e4ndigini a\u00fdtmak bilen, hormatly Prezidentimiz T\u00fcrkmenistany\u0148 tebigy \u00e7\u00e4klerini\u0148 B\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 mirasyny\u0148 \u201cAram gu\u015faklygyny\u0148 Turan \u00e7\u00f6lleri\u201d transmilli ob\u00fdektini\u0148 d\u00fcz\u00fcmine girizilmegini\u0148 halkara hyzmatda\u015flygy\u0148 ekoulgamlary gorap saklamaga \u00fdardam ber\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4n a\u00fddy\u0148 mysallary\u0148 biridigine \u00fcnsi \u00e7ekdi. \u015ee\u00fdle-de halkara ekologi\u00fda bor\u00e7namalaryny \u00fderine \u00fdetirmek \u00fc\u00e7in zerur \u015fertleri d\u00f6retmek ilkinji nobatdaky wezipeleri\u0148 hatarynda kesgitlenildi. \u015eunu\u0148 bilen birlikde, \u00f6s\u00fcp bar\u00fdan \u00fdurtlary\u0148 mali\u00fde seri\u015fdelerine we d\u00f6wrebap tehnologi\u00fdalara el\u00fdeterliligini\u0148 \u00fcpj\u00fcn edilmegi, milli kuwwaty\u0148 pugtalandyrylmagy, genetiki seri\u015fdeleri ulanmakdan alyn\u00fdan b\u00e4hbitleri\u0148 adalatly, de\u0148hukukly pa\u00fdlanylmagy, \u015fol sanda olary\u0148 yzygiderliligi baradaky sanly maglumatlar m\u00f6h\u00fcm \u00e4hmi\u00fdete e\u00fde bol\u00fdar. D\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyz BMG-ni\u0148 Ba\u015f Assamble\u00fdasyny\u0148 81-nji sessi\u00fdasyny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde T\u00fcrkmenistany\u0148 ekologi\u00fda howpsuzlygy we howany\u0148 \u00fc\u00fdtgemegine gar\u015fy durnuklylyk ulgamynda halkara hyzmatda\u015flygy pugtalandyrmaga g\u00f6n\u00fckdirilen ba\u015flangy\u00e7lary \u00f6\u0148e s\u00fcrmegi dowam etdirjekdigini nygtady. Hususan-da, bizi\u0148 \u00fdurdumyz yzygiderli sy\u00fdasy hem-de bilermenlik hyzmatda\u015flygyny alyp barmak, anyk ba\u015flangy\u00e7lary ilerletmek, halkara hyzmatda\u015flygy pugtalandyrmak \u00fc\u00e7in a\u00e7yk k\u00f6ptaraply me\u00fddan\u00e7a h\u00f6km\u00fcnde A\u015fgabat howa dialogyny d\u00f6retmek ugrunda \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Mundan ba\u015fga-da, T\u00fcrkmenistan Merkezi Azi\u00fda \u00fdurtlary \u00fc\u00e7in \u00e7\u00f6lle\u015fm\u00e4 gar\u015fy g\u00f6re\u015fmek bo\u00fdun\u00e7a sebit merkezini d\u00f6retmek ba\u015flangyjyny \u00f6\u0148e s\u00fcr\u00fd\u00e4r. Bu ugurlara ekoulgamlary gorap saklamak, tebigy seri\u015fdelerden netijeli pe\u00fddalanmak, Durnukly \u00f6s\u00fc\u015f maksatlaryna \u00fdetmek bo\u00fdun\u00e7a toplumla\u00fdyn halkara tagallalary\u0148 m\u00f6h\u00fcm b\u00f6legi h\u00f6km\u00fcnde garal\u00fdar. Hormatly Prezidentimizi\u0148<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5154"}],"collection":[{"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5154"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5154\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5159,"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5154\/revisions\/5159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5154"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5154"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turkmendemironumleri.com.tm\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5154"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}