Geçen hepdäniň wakalarynda Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanyp, hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda yzygiderli durmuşa geçirilýän döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlary — ýurdumyzy hemmetaraplaýyn ösdürmek boýunça milli maksatnamalaryň amala aşyrylmagy, parahatçylyk söýüjilik, hoşniýetli goňşuçylyk, deňhukuklylyk ýörelgeleri arkaly netijeli halkara hyzmatdaşlygyň işjeňleşdirilmegi, ruhy gymmatlyklaryň aýawly saklanylmagy, milli medeni mirasyň dünýäde wagyz edilmegi ýaly wezipeler öz beýanyny tapdy. Ýurdumyzyň oba hojalyk toplumynda we welaýatlarda alnyp barylýan işler döwlet Baştutanymyzyň 27-nji aprelde sanly ulgam arkaly geçiren iş maslahatynda ara alnyp maslahatlaşyldy. Hormatly Prezidentimiz oba hojalyk pudagynyň öňünde duran möhüm wezipelere ünsi çekip, gowaça ekişini agrotehniki möhletlerde tamamlamagyň, bugdaýa ideg işleriniň ylmy taýdan esaslandyrylan kadalara laýyklykda ýerine ýetirilmeginiň, galla oragyna guramaçylykly taýýarlyk görmegiň zerurdygyny nygtady we bu babatda anyk tabşyryklary berdi. Döwlet Baştutanymyz şu ýyl welaýatlarda ulanmaga berilmegi meýilleşdirilen dürli maksatly desgalardaky gurluşyk işleriniň ýokary hilli, öz wagtynda ýerine ýetirilmegini gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. 29-njy aprelde hormatly Prezidentimiz ýurdumyza sapar bilen gelen Seýşeller Respublikasynyň daşary işler we diaspora ministri Barri Fory kabul etdi. Duşuşygyň dowamynda abraýly halkara guramalaryň, ilkinji nobatda, Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerindäki özara hyzmatdaşlyga üns çekildi. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Türkmenistanyň döredijilikli başlangyçlaryny goldaýandygy we BMG-niň Baş Assambleýasynyň möhüm Kararnamalarynyň awtordaşy bolup çykyş edýändigi üçin Seýşeller Respublikasynyň Hökümetine minnetdarlyk bildirdi. Duşuşygyň barşynda taraplar iki ýurduň arasyndaky söwda-ykdysady hyzmatdaşlygy ýola goýmagyň mümkinçiligini ara alyp maslahatlaşdylar. Döwlet Baştutanymyz milli ykdysadyýetimiziň eksport kuwwatyna ünsi çekip, ýangyç-energetika toplumyny, himiýa we dokma senagatyny, oba hojalygyny geljegi uly ugurlaryň hatarynda görkezdi, şeýle-de seýşeller tarapyny ýurdumyzda geçirilýän sergilere, halkara maslahatlara işjeň gatnaşmaga çagyrdy. 1-nji maýda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň dört aýynda ýurdumyzda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi. Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüşi 6,3 göterim artdy, şol sanda ösüş depgini senagat pudagynda 2,4 göterime, gurluşykda 6,2 göterime, ulag-aragatnaşyk pudagynda 10,3 göterime, söwdada 7,9 göterime, oba hojalygynda 2,2 göterime, hyzmatlar ulgamynda 8,4 göterime deň boldy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, şu ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda jemi öndürilen önüm 10,4 göterim artyp, ykdysadyýetiň pudaklarynda oňyn önümçilik netijeleri gazanyldy. Hasabat döwründe bölek satuw haryt dolanyşygy 9,9 göterim, daşary söwda dolanyşygy bolsa 9,2 göterim artdy. Geçen dört aýyň jemleri boýunça Döwlet býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 100,2 göterim, çykdajy böleginiň meýilnamasy 97,6 göterim ýerine ýetirildi. Hasabat döwründe býujetden maliýeleşdirilýän we hojalyk hasaplaşygyndaky döwlet kärhanalarynda zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary, talyp haklary öz wagtynda maliýeleşdirildi. Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen düýpli maýa goýumlaryň möçberi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 5 göterim ýokarlandy. Şeýle hem mejlisde şu ýylyň maý aýynda ýurdumyzyň gatnaşmagynda daşary döwletlerde geçirilmegi meýilleşdirilýän halkara ähmiýetli çäreler barada maglumat berildi. Türkmenistan bilen Russiýa Federasiýasynyň arasyndaky strategik hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmek maksady bilen, Gahryman Arkadagymyzyň ýolbaşçylygynda ýurdumyzyň wekiliýetiniň Tatarystan Respublikasynyň Kazan şäherine sapary meýilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, Kazanda birnäçe möhüm halkara duşuşyklar geçiriler. Şolaryň hatarynda her ýyl geçirilýän “Russiýa — Yslam dünýäsi: KazanForum” atly halkara ykdysady forumy görkezmek bolar. Şeýle-de “Russiýa — Yslam dünýäsi hyzmatdaşlyk EXPO”, “Halkara emläk bazary” atly sergiler we maslahatlar, “Kazan halal bazary” halkara ýarmarkasy, “Asylly moda güni” festiwaly geçiriler. Atly sport boýunça hem ýaryşlar guralar. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» şygary astynda geçýän şu ýylda geçirilmegi olaryň aýratyn ähmiýetini görkezýär. Beýik Britaniýanyň London şäherinde ýurduň Patyşa maşgalasy tarapyndan Windzor halkara atly oýunlaryň we atly ýaryşlaryň geçirilmegi meýilleşdirilýär. Bu çäreleriň çäklerinde türkmen wekiliýetiniň gatnaşmagynda ahalteke bedewlerine we türkmen atşynaslyk däplerine bagyşlanan sergini guramak göz öňünde tutulýar. Şeýle hem mejlisde 9-10-njy maýda Özbegistan Respublikasynyň Daşkent şäherinde “Gündogaryň merjeni” ady bilen geçiriljek atly sport we gözellik bäsleşiklerine, “Ahalteke bedewi — halklaryň dostlugynyň nyşany” atly maslahata gatnaşmak ugrunda zerur işleriň alnyp barylýandygy aýdyldy. Bu çäreler behişdi bedewlerimiziň şan-şöhratyny has-da belende galdyrmaga ýardam eder. Mundan başga-da, hormatly Prezidentimiziň we Gahryman Arkadagymyzyň ýakyndan goldaw bermegi esasynda türkmen wekiliýetiniň Baku şäherinde Azerbaýjan Respublikasynyň Hökümeti tarapyndan Birleşen Milletler Guramasynyň Ilatly nokatlar boýunça maksatnamasy (UN-Habitat) bilen bilelikde geçiriljek Şäherleriň bütindünýä forumynyň 13-nji mejlisine gatnaşmagynyň meýilleşdirilýändigi barada aýdyldy. Hormatly Prezidentimiz şu ýylyň dört aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemini jemläp, geçen döwürde gowy netijeleriň gazanylandygyny, ýurdumyzy ösdürmäge gönükdirilen maksatnamalaryň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini, ykdysadyýetimiziň ähli pudaklarynda özgertmeleriň netijeli alnyp barylýandygyny, önümçilik pudaklarynyň yzygiderli döwrebaplaşdyrylýandygyny aýtdy. Hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüşi 6,3 göterim derejede durnukly saklanyp gelýär. Ýurdumyzda iri senagat desgalarynyň, täze şäherçeleriň, ýaşaýyş jaýlarynyň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň hem-de beýleki desgalaryň gurluşygy dowam edýär. Döwlet Baştutanymyz kabul edilen döwlet maksatnamalaryna laýyklykda, ykdysadyýetimiziň pudaklaryny mundan beýläk-de ösdürmegi dowam etdirmäge aýratyn ünsi çekip, bu işleriň ýerine ýetirilişini hemişe berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy. Mejlisde hormatly Prezidentimiz umumybilim berýän orta mekdepleriň birinji synp okuwçylaryna noutbuk kompýuterlerini sowgat bermek hakynda Karara gol çekdi. 2-nji maýda türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda alnyp barylýan işleriň maksatnamasy, gurulmagy meýilleşdirilýän we gurluşygy alnyp barylýan desgalaryň şekil taslamalary bilen tanyşdy. Şeýle hem bu ýerde degişli ýolbaşçylaryň gatnaşmagynda iş maslahaty geçirildi. Şunda metjidiň, Gahryman Arkadagymyzyň manyly ömür we zähmet ýoluna degişli gymmatlyklary ýerleşdirmek göz öňünde tutulýan muzeýiň gurluşygyndaky işleriň ýagdaýyna aýratyn üns berildi. Iş maslahatynda Arkadag şäheriniň wekiliýetiniň Baku şäherinde geçiriljek Şäherleriň bütindünýä forumyna gatnaşmagy, şäheriň ikinji tapgyrynyň gurluşygynyň depginini çaltlandyrmak, ilaty ähli amatlyklary bolan ýaşaýyş jaýlaryna göçürip getirmek, “akylly” şäheriň bilim edaralaryny döwrebaplaşdyrmak, talyp haklaryny döretmek meseleleri, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň we Döwlet baýdagynyň gününe, Türkmen halysynyň baýramyna taýýarlyk görlüşi baradaky meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy. Geçen hepdede hormatly Prezidentimiziň tabşyrygy boýunça Mejlisde Müsür Arap Respublikasynyň Türkmenistanda täze bellenilen Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçisi Hamdy Şaaban Abdelhalim Mohamedden ynanç haty kabul edildi. Diplomat Türkmenistanyň içeri we daşary syýasatynyň esasy ugurlary, Mejlisiň düzümi, onuň milli kanunçylyk binýadyny kämilleşdirmek boýunça amala aşyrýan köpugurly işleri bilen tanyşdyryldy. Paýtagtymyzdaky Söwda-senagat edarasy Türkmen-hytaý işewürler forumynyň we sergisiniň geçirilen ýerine öwrüldi. Bu çäre dostlukly ýurduň senagat, eksport kuwwatyny görkezmek hem-de özara bähbitli gatnaşyklaryň geljegi uly ugurlaryny ösdürmek üçin netijeli meýdança boldy. Iri möçberli çäre dostlukly döwletiň işewür toparlarynyň 200-den gowrak wekilini türkmen paýtagtyna jemledi. Olaryň arasynda ýurdumyz bilen öňden bäri işleşip gelýän, alyjylaryň arasynda giňden belli bolan hyzmatdaşlar, işjeň gatnaşyklary ýola goýup, geljegi uly türkmen bazarynda orun almagy maksat edinýän işewürler hem bar. 70-den gowrak diwarlykda Hytaýyň gurluşyk, gaz, nebithimiýa toplumlaryny döwrebaplaşdyrmak ulgamyndaky köptaraply innowasion mümkinçilikleri, çig mal gorlaryna baha bermegiň tehnologiýalaryny

Aşgabat, 3-nji maý (TDH). Şu gün Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde Türki medeniýetiň halkara guramasynyň (TÜRKSOÝ) XXVII opera günleri mynasybetli dabaraly konsert geçirildi. Onda Türkmenistanyň, Türkiýe Respublikasynyň, Azerbaýjanyň, Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Özbegistanyň opera sungatynyň ussatlary çykyş etdiler. Bu çäre hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda medeniýet ulgamynda durmuşa geçirilýän döwlet syýasatynyň uly üstünliklere beslenýändiginiň aýdyň beýanyna öwrüldi. Häzirki döwürde Türkmenistan dünýä döwletleri we abraýly halkara guramalar bilen netijeli gatnaşyklary barha ösdürýär. Şunda parahatçylygyň, dostlugyň, özara ynanyşmagyň möhüm guraly hökmünde medeni diplomatiýa aýratyn ähmiýet berilýär. Bu ugurda ýurdumyz Türki medeniýetiň halkara guramasy (TÜRKSOÝ) bilen hyzmatdaşlygy has-da pugtalandyrýar. Bu gurama tarapyndan türki dilli döwletlerde geçirilýän halkara çäreler halklaryň arasyndaky dost-doganlyk gatnaşyklaryny berkitmäge, umumytürki gymmatlyklaryň dünýä derejesinde dabaralandyrylmagyna itergi berýär. Türkmenistanly medeniýet we sungat işgärleriniň TÜRKSOÝ-yň howandarlygynda guralýan festiwallara, sergilere, konsertlere işjeň gatnaşmaklary ýurdumyzyň halkara abraýyny has-da belende göterýär. Aşgabatda TÜRKSOÝ-yň opera günleri mynasybetli konsertiň guralmagy hem ikitaraplaýyn gatnaşyklary pugtalandyrmakda nobatdaky ädimdir. Bu çäre türki halklaryň arasyndaky taryhy we ruhy bitewüligi has-da berkitmek bilen, Türkmenistanyň halkara medeni-ynsanperwer gatnaşyklaryň möhüm merkezine öwrülýändigini görkezýär. Konsert Türkmenistanyň Döwlet simfoniki orkestriniň we Döwlet horunyň ýerine ýetirmeginde Weli Muhadowyň sazyna döredilen «Türkmenistan — bagy-bossan» atly aýdym bilen açyldy. Onda berkarar döwletimiziň gözel keşbi, owadan tebigaty, halkymyzyň abadan durmuşy çeper beýan edilýär. Aýdym tomaşaçylarda uly ruhubelentlik duýgusyny döretdi. Konsertiň dowamynda dünýäniň we türki dünýäniň nusgawy opera sungatynyň naýbaşy eserleri ýerine ýetirildi. Sahna ussatlary, belli dirižýorlar tarapyndan türkmen, özbek, gyrgyz, azerbaýjan, gazak we türk dillerindäki milli operalardan bölekler, dünýä medeniýetiniň genji-hazynasyna öwrülen «Romeo we Julýetta», «Paýasy», «Ykbalyň güýji», «Trubadur», «Karmen», «Faust», «Andre Şenýe», «Granada» ýaly italýan, fransuz, nemes, ispan dillerindäki meşhur ariýalardyr aýdymlar ýokary çeperçilik derejesinde ýerine ýetirildi. Çykyşlar tomaşaçylaryň şowhunly el çarpyşmalaryna mynasyp boldy. Konsertiň baý maksatnamasy Türkmenistanyň alyp barýan medeni diplomatiýasyny has-da dabaralandyryp, sungatyň halklary birleşdirýän köpri hökmünde ähmiýetini ýene-de bir gezek subut etdi. Şeýle hem bu çäre türki dilli halklaryň umumy köklerine bolan sarpasynyň, dünýäniň nusgawy mirasyna goýulýan belent hormatyň özboluşly dabaralanmasyna öwrüldi. Konsert oňa gatnaşyjylaryň ählisiniň bilelikde ýerine ýetiren «Funikuli funikula» atly meşhur eseri bilen jemlendi. Bu eser parahatçylygyň, agzybirligiň, dost-doganlygyň senasy bolup ýaňlandy. Dabaranyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar bu çäräni geçirmek babatda döreden giň mümkinçilikleri hem-de beren goldawlary üçin hormatly Prezidentimize tüýs ýürekden hoşallyklaryny beýan etdiler.

Şu gün Türkmenistanyň Döwlet medeniýet merkeziniň Mukamlar köşgünde türkmen professional saz sungatynyň düýbüni tutujy, meşhur kompozitor Weli Muhadowyň doglan gününiň 110 ýyllygy mynasybetli dabaraly konsert geçirildi. Oňa ýurdumyzyň sungat ussatlary bilen bir hatarda, türki döwletleriň medeniýet işgärleri hem gatnaşdylar. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlary we hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary esasynda milli medeniýetimizi ösdürmäge we bütin dünýäde wagyz etmäge gönükdirilen giň gerimli işler durmuşa geçirilýär, daşary ýurtlaryň wekilleri bilen medeni dialogy işjeňleşdirmek hem-de döredijilik gatnaşyklaryny giňeltmek boýunça işler alnyp barylýar. Munuň özi halkymyzyň durmuşyny ruhy mazmun bilen baýlaşdyryp, ildeşlerimizi her bir işde belent sepgitlere, üstünliklere ruhlandyrýar. Köp sanly döwletleriň Medeniýet günleri, halkara aýdym-saz we teatr festiwallary, geçmiş taryha, milli mirasa bagyşlanan ylmy maslahatlardyr forumlar bu ugurda alnyp barylýan giň gerimli işleriň aýdyň subutnamasydyr. Özara gatnaşyklaryň netijeli serişdesi bolup durýan medeniýet we sungat ýurtlary hem-de halklary parahatçylyga, gözellige, sazlaşyga, umumy abadançylygyň bähbidine gülläp ösüşe goşant goşmak maksadynda jebisleşdirip, olaryň ýakynlaşmagyna ýardam berýär. Hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän oňyn Bitaraplyk syýasatynyň aýrylmaz bölegi bolan medeni diplomatiýa parahatçylygyň, dostlugyň, özara düşünişmegiň we ynsanperwer ýörelgeleriň dabaralanýandygynyň nyşany hökmünde nurana geljegiň hatyrasyna halklary özara birleşdirýär. Hut şu ýörelgeler hem şu günki konsertiň maksatnamasynyň binýadyny emele getirýär. Weli Muhadowyň ýubileýine bagyşlanan bu konsert diňe bir aýdym-saz çäresi bolmak bilen çäklenmän, eýsem, dostlukly döwletler bilen medeni gatnaşyklary berkitmekde möhüm ähmiýete eýedir. Dabara Türkmenistanyň Döwlet simfoniki orkestriniň ýerine ýetirmeginde «Meniň Watanym» atly simfoniki poema bilen açyldy. Onda ýurdumyzyň bedew batly ösüşleri, halkymyzyň asuda we parahat durmuşy, döwletimiziň gülläp ösýän keşbi sazyň dili bilen beýan edildi. Konsertde opera eserlerine hem giň orun berildi. Muhadowyň «Zöhre we Tahyr», «Kemine we kazy», «Ganly saka» operalaryndan ýerine ýetirilen parçalar türkmen halk döredijiliginiň ajaýyp nusgalarynyň hem-de taryhynyň özboluşly beýanyna öwrüldi. Doganlyk halklaryň sungat ussatlarynyň Muhadowyň lirik aýdymlaryny ýerine ýetirmegi goňşuçylyk gatnaşyklarynyň sazyň güýji arkaly has-da berkidilýändiginiň nyşany boldy. Konsertiň dowamynda «Jan, Türkmenistan!» sazy tomaşaçylarda uly ruhubelentlik duýgusyny döretdi. Bu eserler Türkmenistan Watanymyzyň berkararlygynyň, halkymyzyň agzybirliginiň we abadan durmuşynyň özboluşly senasyna öwrüldi. Şeýle hem konsertiň dowamynda türki döwletleriň milli aýdym-saz we opera sungatlarynyň eserleri ýerine ýetirildi. Munuň özi doganlyk halklarymyzyň ruhy bitewüliginiň, taryhy we medeni kökleriniň umumylygynyň nyşanyna öwrülip, medeni hyzmatdaşlygyň hem-de döwletara ynsanperwer gatnaşyklaryň has-da berkidilýändiginiň aýdyň beýany boldy. Konserte gatnaşyjylaryň bilelikde ýerine ýetirmeginde ýaňlanan «Aşyklaryň şäheri» aýdymy çäräniň ajaýyp jemlemesine öwrülip, paýtagtymyz Aşgabadyň parahatçylygyň, söýginiň we dostlugyň halkara merkezi hökmündäki ähmiýetini ýene bir gezek dabaralandyrdy. Konsertiň ahyrynda oňa gatnaşyjylar ussat kompozitor Weli Muhadowyň döredijiligini içgin öwrenmek we geljek nesillere ýetirmek ugrunda döredip berýän giň mümkinçilikleri üçin Gahryman Arkadagymyza hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyza tüýs ýürekden hoşallyklaryny beýan etdiler. Umuman, bu dabaraly konsert Weli Muhadowyň ajaýyp mirasynyň türkmen saz sungatynyň genji-hazynasyna öwrülmek bilen, häzirki zaman halkara gatnaşyklarynda we medeni diplomatiýada hem möhüm orun tutýandygynyň subutnamasyna öwrüldi. (TDH)

Arkadag şäheri, 2-nji maý (TDH). Şu gün türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow ekologik ýagdaýy, şähergurluşyk maksatnamasynyň durmuşa geçirilişi babatda abraýly halkara güwänamalara mynasyp bolan Arkadag şäherine iş saparyny amala aşyrdy. Gahryman Arkadagymyz bu ýerde şäheriň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda alnyp barylýan işleriň maksatnamasy, gurulmagy meýilleşdirilýän, gurluşygy alnyp barylýan desgalaryň şekil taslamalary bilen tanyşdy. Şeýle hem bu ýerde degişli ýolbaşçylaryň gatnaşmagynda iş maslahaty geçirildi. Häzirki wagtda Arkadag şäherinde dürli maksatly binalaryň gurluşyklary batly depginde dowam edýär. Onuň ikinji tapgyrynda gurulmagy meýilleşdirilen desgalaryň taslamalary, gurluşyk işlerinde ulanylýan serişdeleriň berklik we amatlylyk derejesi döwrüň talaplaryna laýyk gelýär. Bu bolsa şähergurluşyk maksatnamasynyň degişli derejede amala aşyrylmagyny, Arkadag şäheriniň dürli maksatly desgalarynyň bir bitewi binagärlik sazlaşygyny üpjün edýär. Milli Liderimiz ir säher bilen “akylly” şäheriň gurluşygynyň ikinji tapgyrynyň esasy binalarynyň gurluşyklarynyň dowam edýän ýerine geldi. “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýylynyň bahar pasly bu künjegiň tebigatyna gaýtalanmajak gözellik çaýýar. Köpetdagyň eteginiň özboluşly aýratynlyklary bilen bir bitewi sazlaşygy emele getirýän şäheriň binagärlik keşbi bu ýerde şähergurluşyk maksatnamasynyň üstünlikli amala aşyrylýandygyny äşgär edýär. Gahryman Arkadagymyz Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazow hem-de Arkadag şäheriniň häkimi G.Mämmedowa bilen bilelikde ýörite ulagda şäheriň metjidiniň çäkleri boýunça alnyp barylýan işleri synlady. Ýolugra bu ýerde alnyp barylýan işler, metjidiň girelgeleriniň we minaralarynyň binagärlik aýratynlyklary, gurluşyk işlerinde ulanylýan serişdeler, olaryň görnüşleri barada giňişleýin maglumat berildi. Hajy Arkadagymyz metjidiň gurluşygyna, ýanaşyk ýerleriniň abadanlaşdyrylyşyna, aýratyn-da, onuň çäkleriniň arassaçylyk derejesine örän jogapkärçilikli we inçelik bilen çemeleşilmelidigini aýtdy. Munuň özi bu ýerde alnyp barylýan işleriň “Allanyň öýi” hasaplanýan kaşaň binanyň ähmiýetine laýyk gelmegini üpjün eder. Bu ýerde metjidiň esasy binasy bilen bir hatarda, onuň minaralarynyň, beýleki ugurdaş desgalaryň girelgesiniň, metjidiň muzeýiniň gurluşyk işleri batly depginde dowam edýär. Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynyň esasy binalarynyň biri bolan metjidiň gurluşygynda ulanylýan serişdeleriň berkligine, göze gelüwliligine zerur üns berilmelidir. Şunda amala aşyrylýan işleriň uzak geljege gönükdirilýändigini ünsden düşürmeli däldir. Hormatly Arkadagymyz metjidiň girelgeleriniň biriniň ýanynda saklanyp, bu ýerde alnyp barylýan gurluşyk işleriniň derejesine, girelgäniň bezeg aýratynlyklaryna birnäçe belliklerini aýtdy. “Bu ýerde adamlaryň amatly gelip-gitmekleri, girelgäniň, derwezäniň abadanlaşdyrylyşy degişli binanyň ähmiýetine kybap gelmelidir. Munuň özi tutuş toplumyň binagärlik sazlaşygynyň emele gelmegini şertlendirer” diýip, Milli Liderimiz aýtdy we bu babatda öz maslahatlaryny berdi. Halk Maslahatynyň Başlygy ýoluny dowam edip, şäheriň ähli çäklerinde bolşy ýaly, metjidiň ýanynda we onuň howlusynda ekiljek bag nahallarynyň hem ylmy esasda seçilip alynmalydygyny, şeýlelikde, bu ýerde ýokary ekologik derejäniň saklanmagy ugrunda zerur tagallalaryň edilmelidigini belledi. Bu ýerde oturdyljak bag nahallary, dörediljek gök zolaklar metjidiň keşbi bilen sazlaşmalydyr. Metjidiň minaralarynyň gurluşyk aýratynlyklary, daşynyň bezeg işleri hem-de gümmezleriniň reňk sazlaşygy babatda ýurdumyzyň din wekilleri bilen maslahatlaşyp, olaryň pikirleriniň diňlenilmegi wajypdyr. Munuň özi metjidiň binalar toplumynyň bezeg işleriniň milli ýörelgelere, ykrar edilen kadalara laýyk bolmagyny üpjün eder. Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda bina edilýän desgalaryň taslamalary taýýarlanylanda ýerli tebigy aýratynlyklar nazara alynýar. Bu bolsa şäheriň çäklerinde ýokary ekologik ýagdaýyň saklanmagynyň esasy şertleriniň biridir. Şu nukdaýnazardan, metjidiň çäklerinde alnyp barylýan işler bu künjegiň özboluşly aýratynlyklary bilen utgaşykly ýerine ýetirilmelidir. Halkymyzda «Gurýan döwlet gurpludyr» diýlişi ýaly, Arkadag şäheri indi ýurdumyzyň ähli ajaýyplyklaryny özünde jemleýän owadan şäherleriň biri boldy. Ol adamlaryň islegleriniň hasyl bolýan, maksatlarynyň myrat tapýan ýeridir. Gahryman Arkadagymyz halkymyzyň taryhyň dowamynda bina galdyrmagyň nusgalyk mekdebini döredendigini aýdyp, häzirki döwürde pederlerimiziň dünýä nusgalyk tejribesine daýanylmalydygyny we onuň täzeçil tehnologiýalar bilen utgaşykly alnyp barylmalydygyny nygtady. Milli Liderimiz, hormatly Prezidentimiziň tabşyryklaryna laýyklykda, ähli ugurlarda bolşy ýaly, Arkadag şäheriniň gurluşygynda-da sanly tehnologiýalaryň ornaşdyrylmalydygyny belläp, metjidiň gurluşygynda ýokary hil derejesiniň üpjün edilmeginiň, meýilleşdirilen işleriň bellenilen möhletlerde tamamlanmagynyň möhüm wezipe hökmünde kesgitlenendigini aýtdy. “Durmuşa geçirilýän giň möçberli özgertmeler Arkadag şäheriniň gözelligine gözellik goşmalydyr we bu işler şäher ilatynyň bagtyýar durmuşynyň berkarar bolmagyny üpjün etmelidir” diýip, Gahryman Arkadagymyz belledi we bu babatda maslahatlaryny berdi. Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy täze metjidiň esasy girelgesiniň ýanynda saklandy. Häzirki döwürde bu ýerde gurluşyk we bezeg işleri sazlaşykly alnyp barylýar. Hormatly Arkadagymyz metjidiň girelgesiniň toplumyň iň ähmiýetli desgalarynyň biridigini, şoňa görä, onuň bu ýere geljek adamlarda ýakymly täsirleri galdyrmalydygyny aýtdy. Milli Liderimiz metjidiň esasy girelgesiniň gurluşygyna bolşy ýaly, onuň abadanlaşdyrylyşyna, bezeg işlerine-de inçelik bilen çemeleşilmelidigini, şäheriň çäklerinde alnyp barylýan işleriň uzak geljegi nazarlamalydygyny, olaryň geljek nesiller üçin nusgalyk mekdebe öwrülmelidigini belledi. Gahryman Arkadagymyz metjidiň çäginde gurluşygy batly depginde alnyp barylýan muzeýiň daşky bezeg işleri bilen tanyşdy. Muzeý gymmatlyklary halkymyzyň nesilden-nesle geçirip gelýän däpleriniň häzirki günde hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda mynasyp dowam etdirilýändigini görkezýär. Halkymyzyň şöhratly ýoluny görkezýän gymmatlyklar bu ýerde öz beýanyny tapar. Milli Liderimiz muzeýiň daşky bezeg işlerinde ýerleşdirilen özboluşly şekilleri synlap, bu babatda “akylly” şäheriň ýolbaşçylary bilen öz pikirlerini paýlaşdy. Hormatly Arkadagymyz bu muzeýiň metjidiň beýleki binalarynyň üstüni ýetirjek özboluşly desga boljakdygyny belläp, onuň gurluşygynyň depgininiň güýçlendirilmelidigini we beýleki gurulýan desgalar bilen bir hatarda öz wagtynda tamamlanmalydygyny aýtdy. Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Arkadag şäheriniň gurluşygy boýunça döwlet komitetiniň başlygy D.Orazow häzirki wagtda muzeý binasynyň gurluşygynyň tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýandygyny belledi. Şeýle hem ol bu ýerde durmuş ýoly il-halkymyzyň ykbaly bilen aýrylmaz baglanyşykly bolan Gahryman Arkadagymyzyň manyly ömür we zähmet ýoluna degişli gymmatlyklary, şol sanda köp ýyllaryň dowamynda berlen birnäçe döwlet, halkara sylaglary, fotosuratlary, Milli Liderimiziň ýiti zehininden dörän eserleri ýerleşdirmegiň meýilleşdirilýändigini aýdyp, Gahryman Arkadagymyzdan bu barada öz maslahatlaryny bermegini haýyş etdi. Halk Maslahatynyň Başlygy bu mesele boýunça Türkmenistanyň Ministrler Kabinetine ýüzlenilse, maksadalaýyk boljakdygyny aýtdy. Soňra Milli Liderimiz Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda meýilleşdirilen işler barada maglumat berýän şekil taslamalary bilen tanyşdy. Bu ýerde ikinji tapgyrda gurulýan desgalaryň bezeg işlerine we durmuş maksatly binalaryň ýanaşyk ýerleriniň abadanlaşdyrylyşyna, şäher seýilgähiniň çäklerinde ýerleşdiriljek şekilleriň görnüşlerine, halkara çäreleri geçirmek üçin niýetlenen binalaryň gurluşygyna, bezeg işlerine degişli taslamalar hem-de olaryň ýerleşjek ýerleriniň çyzgylary görkezildi. D.Orazow şäheriň çäklerinde gurulýan we gurulmagy meýilleşdirilýän medeni-durmuş maksatly desgalaryň taýýarlanylan şekil taslamalary barada giňişleýin maglumat berdi. Türkmenistanyň at gazanan arhitektory Gahryman Arkadagymyz görkezilýän taslamalar bilen içgin tanşyp, olara birnäçe belliklerini aýtdy we degişli düzedişleri girizdi. Arkadag şäheriniň gurluşygynyň ikinji tapgyrynda bina edilýän desgalaryň her biriniň özboluşly bezeg aýratynlyklary bolmalydyr. Şunda döwrebaplyk, amatlylyk reňkleriň sazlaşygy bilen utgaşmalydyr. Milli Liderimiz her bir gurulýan desganyň binýadynyň berkden tutulmalydygyny, gurluşygyna iňňän jogapkärçilikli çemeleşilmelidigini, iň esasysy, olaryň hil babatda-da, dünýä ülňülerine laýyklyk babatda-da ýokary görkezijilere kybap gelmelidigini aýdyp, birinji tapgyrda bolşy ýaly, şäheriň ikinji tapgyrynda

Aşgabat, 1-nji maý (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň dört aýynda ýurdumyzda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi. Ilki bilen, Mejlisiň Başlygy D.Gulmanowa şu ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada maglumat berdi. Bellenilişi ýaly, şu döwürde raýatlaryň hukuklaryny, kanuny bähbitlerini goramak, önümçilik desgalarynyň senagat howpsuzlygyny üpjün etmek, buhgalterçilik hasaba alnyşyny we maliýe hasabatlylygyny kämilleşdirmek, işiň aýry-aýry görnüşlerini ygtyýarlylandyrmak, awtomobil ýollary we ýol işi, daşky gurşawy, suwuň biologik serişdelerini goramak, migrasiýa syýasatynyň netijeliligini has-da ýokarlandyrmak bilen baglanyşykly hereket edýän kanunlary döwrebaplaşdyrmak boýunça Türkmenistanyň Kanunlary kabul edildi. Çad Respublikasynyň, Indoneziýa Respublikasynyň, Argentina Respublikasynyň, Müsür Arap Respublikasynyň Adatdan daşary we Doly ygtyýarly ilçilerinden ynanç hatlary kabul edildi. Türkmenistanyň Mejlisiniň hem-de Birleşen Milletler Guramasynyň Ilat gaznasynyň bilelikde guramagynda gender deňligini ilerletmek we onuň kanunçylyk esaslaryny berkitmek boýunça parlamentara maslahat geçirildi. Zenanlaryň jemgyýetdäki orny, ýurdumyzyň bu ugurda gazananlaryny paýlaşmak, kanun çykaryjylyk, parlament işinde tejribe alyşmak maksady bilen, Özbegistan Respublikasynyň Daşkent şäherinde guralan Merkezi Aziýa döwletleriniň zenan ýolbaşçylarynyň dialogy, Mejlisiň we Pakistan Yslam Respublikasynyň Milli Assambleýasynyň zenan parlamentarileriniň, Türkmenistanyň Mejlisinde we Mongoliýanyň Beýik Döwlet Huralynda ikitaraplaýyn esasda döredilen parlamentara dostluk toparlarynyň arasynda sanly ulgam arkaly duşuşyklar geçirildi. Mundan başga-da, Mejlisiň wekilleri Türkiýe Respublikasynyň Stambul şäherinde geçirilen Parlamentara Birleşigiň 152-nji Assambleýasyna we onuň çäklerinde guralan forumlara gatnaşdylar. Mejlisde dünýä döwletleriniň parlamentleriniň, ýurdumyzdaky diplomatik wekilhanalaryň wekilleri bilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlyk meselelerini ara alyp maslahatlaşmak boýunça duşuşyklaryň 13-si geçirildi. Mejlisiň deputatlary we hünärmenleri halkara guramalaryň ýurdumyzyň degişli ministrlikleri, pudaklaýyn dolandyryş edaralary bilen bilelikde guran okuw maslahatlarynyň 37-sine gatnaşdylar. Halkara tejribeleri öwrenmek üçin deputatlaryň daşary ýurtlara iş saparlarynyň 7-si amala aşyryldy. Hormatly Prezidentimiz ýurdumyzy mundan beýläk-de ösdürmäge, kabul edilen maksatnamalary üstünlikli amala aşyrmaga gönükdirilen kanunlary döwrebaplaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleri dowam etdirmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary H.Geldimyradow şu ýylyň dört aýynyň makroykdysady görkezijileri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, hasabat döwründe jemi içerki önümiň ösüşi 6,3 göterim artdy, şol sanda ösüş depgini senagat pudagynda 2,4 göterime, gurluşykda 6,2 göterime, ulag-aragatnaşyk pudagynda 10,3 göterime, söwdada 7,9 göterime, oba hojalygynda 2,2 göterime, hyzmatlar ulgamynda 8,4 göterime deň boldy. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, şu ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda jemi öndürilen önüm 10,4 göterim artyp, ykdysadyýetiň pudaklarynda oňyn önümçilik netijeleri gazanyldy. Hasabat döwründe bölek satuw haryt dolanyşygy 9,9 göterim, daşary söwda dolanyşygy bolsa 9,2 göterim artdy. Geçen dört aýyň jemleri boýunça Döwlet býujetiniň girdeji böleginiň meýilnamasy 100,2 göterim, çykdajy böleginiň meýilnamasy 97,6 göterim ýerine ýetirildi. Hasabat döwründe býujetden maliýeleşdirilýän we hojalyk hasaplaşygyndaky döwlet kärhanalarynda zähmet haklary, pensiýalar, döwlet kömek pullary, talyp haklary öz wagtynda maliýeleşdirildi. Maliýeleşdirmegiň ähli çeşmeleriniň hasabyna özleşdirilen düýpli maýa goýumlaryň möçberi, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 5 göterim ýokarlandy. Şeýle hem Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň çäklerinde 2026-njy ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda ýerine ýetirilen işler, şol sanda dürli maksatly desgalaryň gurluşygy barada aýdyldy. Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Maksatnamasynda 2026-njy ýyl üçin bellenen wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmek üçin degişli işleri alyp barmagyň, ykdysadyýet, maliýe we bank toplumynyň işini yzygiderli kämilleşdirmegiň möhümdigini belledi. Şeýle-de döwlet Baştutanymyz wise-premýere jemi içerki önümiň ösüşini durnukly saklamagy dowam etdirmegi tabşyrdy. Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Agajanow ýurdumyzda nebitiň we gazyň çykarylyşyny artdyrmak, olary dünýä bazaryna çykarmagyň ugurlaryny köpeltmek boýunça şu ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Nygtalyşy ýaly, “Türkmennebit” döwlet konserni tarapyndan nebit çykarmagyň meýilnamasy 107,1 göterim, nebiti gaýtadan işleýän zawodlar tarapyndan nebiti gaýtadan işlemegiň meýilnamasy 104,9 göterim ýerine ýetirildi. Benzin öndürmegiň meýilnamasy 113,7 göterim, dizel ýangyjyny öndürmegiň meýilnamasy 108,7 göterim, çalgy ýaglaryny öndürmegiň meýilnamasy 110,3 göterim, suwuklandyrylan gazy öndürmegiň meýilnamasy 122,1 göterim berjaý edildi. Tebigy we ugurdaş gazy çykarmagyň meýilnamasy bolsa 106,7 göterim boldy. Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, ýurdumyzda tebigy gazyň we nebitiň çykarylýan möçberini artdyrmagy dowam etdirmegiň zerurdygyny belledi. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyz wise-premýere önümçilik desgalaryny doly kuwwatynda ulanmak üçin toplumlaýyn çäreleri görmegi, geologiýa-gözleg, buraw işleriniň netijeliligini ýokarlandyrmagy tabşyrdy. Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary T.Atahallyýew şu ýylyň geçen dört aýynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri, ýurdumyzyň welaýatlarynda oba hojalyk işleriniň geçirilişi barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, oba hojalyk pudagy boýunça önümçiligiň ösüş depgini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende, 107,5 göterime deň boldy. Bu görkeziji Oba hojalyk ministrligi boýunça 100,5 göterime, Daşky gurşawy goramak ministrligi boýunça 100,7 göterime, Suw hojalygy baradaky döwlet komiteti boýunça 105,7 göterime, “Türkmenpagta” döwlet konserni boýunça 101 göterime, “Türkmengallaönümleri” döwlet birleşigi boýunça 116,3 göterime, “Türkmenobahyzmat” döwlet birleşigi boýunça 100,6 göterime, Azyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 115,8 göterime, Maldarçylyk we guşçulyk senagaty döwlet birleşigi boýunça 101,9 göterime, “Türkmen atlary” döwlet birleşigi boýunça 100,5 göterime deň boldy. Maýa goýum serişdelerini özleşdirmegiň meýilnamasy 127,5 göterim ýerine ýetirildi. Häzirki wagtda gowaça ekilen meýdanlarda hatarara bejergi, ýekelemek we otag etmek işleri alnyp barylýar. Bugdaý ekilen meýdanlarda ideg etmek, galla oragy möwsümine taýýarlyk işleri geçirilýär. Ýazlyk ýeralma, gök-bakja ekinlerine, ýüpek gurçugyna ideg işleri dowam edýär. Şeýle hem wise-premýer şu ýylyň dowamynda ýurdumyzda, daşary ýurtlarda atçylyk we atly sport ugurlary boýunça çäreleri guramak boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, Gahryman Arkadagymyzyň, hormatly Prezidentimiziň hemaýat-goldawlary netijesinde halkymyzyň milli buýsanjyna öwrülen behişdi bedewlerimiziň şan-şöhratyny has-da belende galdyrmak, milli atşynaslyk sungatymyzy dünýä ýaýmak boýunça giň möçberli işler durmuşa geçirilýär. Häzirki wagtda Özbegistan Respublikasynyň Daşkent şäherinde “Gündogaryň merjeni” ady bilen geçiriljek atly sport we gözellik bäsleşiklerine, “Ahalteke bedewi — halklaryň dostlugynyň nyşany” atly maslahata gatnaşmak ugrunda zerur işler alnyp barylýar. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna degişli teklip hödürlenildi. Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, oba hojalyk pudagy boýunça önümçiligiň möçberini artdyrmagy hemişe üns merkezinde saklamagyň, oba hojalyk önümleriniň bol hasylyny ösdürip ýetişdirmek üçin ekin meýdanlarynda oba hojalyk işlerini öz wagtynda geçirmegiň wajypdygyna ünsi çekdi. Döwlet Baştutanymyz “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” ýyly bilen baglylykda, daşary ýurtlarda hem birnäçe halkara çäreleriň geçirilýändigini, hususan-da, şu ýylyň 9-10-njy maýynda Daşkent şäherinde «Gündogaryň merjeni» atly halkara çäräniň geçirilmeginiň behişdi bedewlerimiziň şan-şöhratyny has-da artdyrmaga ýardam berjekdigini aýtdy. Arkadagly Gahryman Serdarymyz wise-premýere agzalan atly sport we gözellik bäsleşiklerine ýurdumyzyň atşynaslaryny, ahalteke bedewlerini gatnaşdyrmak babatda degişli işleri geçirmegi tabşyrdy. Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Annamämmedow gurluşyk we senagat toplumy tarapyndan 2026-njy ýylyň ýanwar — aprel aýlarynda ýerine ýetirilen işleriň netijeleri barada hasabat berdi. Bellenilişi ýaly, hasabat

I. 2013-nji ýylyň 29-njy awgustynda Türkmenistanyň Kanuny bilen tassyklanylan Türkmenistanyň Administratiw hukuk bozulmalary hakynda kodeksine (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2013 ý., № 3, 52-nji madda, № 4, 76-njy madda; 2014 ý., № 1, 45-nji madda, № 2, 79-njy madda, № 4, 162-nji madda; 2015 ý., № 1, 10-njy madda, № 3, 104-nji madda, № 4, 124-nji we 143-nji maddalar; 2016 ý., № 1, 6-njy, 29-njy we 62-nji maddalar, № 4, 140-njy we 162-nji maddalar; 2017 ý., № 1, 12-nji we 30-njy maddalar, № 2, 74-nji madda, № 3, 105-nji madda, № 4, 147-nji we 167-nji maddalar; 2018 ý., № 2, 43-nji madda, № 4, 90-njy we 106-njy maddalar; 2019 ý., № 1, 7-nji madda, № 4, 65-nji we 90-njy maddalar; 2020 ý., № 3, 37-nji madda; 2021 ý., № 1, 13-nji madda; Türkmenistanyň Milli Geňeşiniň Maglumatlary, 2021 ý., № 2-3, 49-njy madda, № 4, 147-nji madda; 2022 ý., № 2, 26-njy madda, № 4, 112-nji madda; Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary, 2023 ý., № 1, 5-nji madda, № 2, 33-nji madda, № 3, 73-nji madda, № 4, 92-nji madda, 2024 ý., № 4, 48-nji madda; 2025 ý., № 4, 35-nji madda) şu üýtgetmeleri we goşmaçalary girizmeli: 1) 79-njy maddada: birinji bölegiň sanksiýasynda «birisine» diýen sözi «birisinden ikisine» diýen sözlere çalşyrmaly; ikinji bölegiň sanksiýasynda «ikisi» diýen sözi «üçüsi» diýen söze çalşyrmaly; 2) 86-njy maddanyň birinji böleginiň dispozisiýasynda «(şol sanda hususy saglygy goraýyş tejribesi we hususy melhemçilik işi)» diýen sözleri aýyrmaly; 3) 861-njy maddany şu görnüşde beýan etmeli: «861-njy madda. Hususy lukmançylyk tejribesi ýa-da hususy farmasewtik işi bilen bikanun meşgullanylmagy 1. Ygtyýarnamanyň bolmazlygy ýa-da ygtyýarnamanyň şertleriniň bilkastlaýyn bozulmagy bilen hususy lukmançylyk tejribesi ýa-da hususy farmasewtik işi bilen meşgullanylmagy, eger bu adamyň saglygyna zyýan ýetirilmegine getirmedik bolsa, — derman serişdelerini we saglygy goraýyş maksatly önümleri muzdsuz alyp, binýatlyk mukdaryň bäşisinden onusyna çenli möçberde jerime salynmagyna eltýär. 2. Şu maddanyň birinji böleginde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalary üçin administratiw temmisi ulanylandan soň olaryň bir ýylyň dowamynda gaýtadan ýa-da adamlaryň topary tarapyndan edilmegi — derman serişdelerini we saglygy goraýyş maksatly önümleri muzdsuz alyp, binýatlyk mukdaryň onusyndan ýigrimisine çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da ýedi gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär. 3. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň netijesinde adamyň saglygyna seresapsyzlykdan ýeňil zyýanyň ýetirilmegi — derman serişdelerini we saglygy goraýyş maksatly önümleri muzdsuz alyp, binýatlyk mukdaryň ýigrimisinden otuzysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär. 4. Şu maddanyň birinji we ikinji böleklerinde göz öňünde tutulan hukuk bozulmalarynyň netijesinde adamyň saglygyna seresapsyzlykdan ortaça agyrlykda zyýanyň ýetirilmegi — derman serişdelerini we saglygy goraýyş maksatly önümleri muzdsuz alyp, binýatlyk mukdaryň otuzysyndan kyrkysyna çenli möçberde jerime salynmagyna ýa-da on bäş gije-gündize çenli möhlete administratiw taýdan tussag edilmegine eltýär.»; 4) 192-nji maddada: birinji bölegiň sanksiýasynda «0,2 bölegine» we «0,3 böleginden birisine çenli möçberde» diýen sözleri degişlilikde «birisi» we «ikisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; ikinji bölegiň sanksiýasyny şu görnüşde beýan etmeli: «fiziki şahslara binýatlyk mukdaryň birisinden ikisine çenli möçberde, wezipeli adamlara — üçüsi möçberinde jerime salynmagyna eltýär.»; üçünji bölegiň sanksiýasynda «0,3 böleginden birisine» diýen sözleri «dördüsinden bäşisine» diýen sözlere çalşyrmaly; dördünji bölegiň sanksiýasynda «0,2 bölegine çenli möçberde» diýen sözleri «ikisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; bäşinji bölegiň sanksiýasynda «0,1 bölegine» diýen sözleri «0,5 böleginden birisine» diýen sözlere çalşyrmaly; 5) 193-nji maddada: birinji bölegiň sanksiýasynda «0,2 bölegine» diýen sözleri «birisinden ikisine» diýen sözlere çalşyrmaly; ikinji bölegiň sanksiýasynda «duýduryş berilmegine ýa-da» diýen sözleri aýyrmaly, «0,1 bölegine çenli möçberde» diýen sözleri «birisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; 6) 194-nji maddanyň sanksiýasynda «dördüsine» diýen sözi «üçüsinden dördüsine» diýen sözlere çalşyrmaly; 7) 195-nji maddada: birinji bölegiň sanksiýasynda «birisine» we «birisinden ikisine» diýen sözleri degişlilikde «birisinden ikisine» we «üçüsinden dördüsine» diýen sözlere çalşyrmaly; ikinji bölegiň sanksiýasynda «0,5 bölegine» we «0,2 böleginden birisine çenli möçberde» diýen sözleri degişlilikde «birisi» we «ikisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; üçünji bölegiň sanksiýasynda «üçüsine» diýen sözi «üçüsinden dördüsine» diýen sözlere çalşyrmaly; dördünji bölegiň sanksiýasynda «ikisine çenli möçberde» diýen sözleri «ikisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; 8) 197-nji maddanyň ikinji böleginiň sanksiýasynda «birisine çenli möçberde» diýen sözleri «birisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; 9) 206-njy maddanyň üçünji böleginiň sanksiýasynda «0,2 bölegine çenli möçberde» diýen sözleri «birisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; 10) 207-nji maddanyň sanksiýasynda «0,2 bölegine çenli möçberde» diýen sözleri «birisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; 11) 208-nji maddada: birinji bölegiň sanksiýasynda «0,2 böleginden birisine» we «birisinden ikisine çenli möçberde» diýen sözleri degişlilikde «ikisi» we «bäşisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; ikinji bölegiň sanksiýasynda «birisinden üçüsine» we «üçüsinden bäşisine çenli möçberde» diýen sözleri degişlilikde «ikisinden üçüsine çenli möçberde» we «bäşisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; 12) 210-njy maddanyň sanksiýasynda «0,5 bölegi» diýen sözleri «ikisi» diýen söze çalşyrmaly; 13) 211-nji maddada: birinji bölegiň sanksiýasynda «0,1 bölegi möçberde» diýen sözleri «birisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; ikinji bölegiň sanksiýasynda «0,2 bölegi» diýen sözleri «birisi» diýen söze çalşyrmaly; üçünji bölegiň sanksiýasynda «birisi» diýen sözi «ikisi» diýen söze çalşyrmaly; dördünji bölegiň sanksiýasynda «0,5 bölegi» diýen sözleri «birisi» diýen söze çalşyrmaly; bäşinji bölegiň sanksiýasynda «0,3 bölegi» diýen sözleri «birisi» diýen söze çalşyrmaly; 14) 213-nji maddanyň sanksiýasynda «birisi» diýen sözi «ikisi» diýen söze çalşyrmaly; 15) 219-njy maddada: birinji bölegiň sanksiýasynda «0,5 bölegi» diýen sözleri «birisi» diýen söze çalşyrmaly; ikinji bölegiň sanksiýasynda «ikisi» diýen sözi «bäşisi» diýen söze çalşyrmaly; 16) 220-nji maddanyň sanksiýasynda «birisinden ikisine» diýen sözleri «üçüsinden bäşisine» diýen sözlere çalşyrmaly; 17) 221-nji maddanyň sanksiýasynda «ikisi» diýen sözi «dördüsi» diýen söze çalşyrmaly; 18) 222-nji maddada: üçünji bölegiň sanksiýasynda «altysy» diýen sözi «onusy» diýen söze çalşyrmaly; dördünji bölegiň sanksiýasynda «ýedisinden on ikisine» diýen sözleri «on ikisinden on bäşisine» diýen sözlere çalşyrmaly; bäşinji bölegiň sanksiýasynda «sekizisinden» diýen sözi «on ýedisinden» diýen sözlere çalşyrmaly; altynjy bölegiň sanksiýasynda «birisinden üçüsine çenli möçberde» diýen sözleri «bäşisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; 19) 225-nji maddanyň sanksiýasynda «0,5 böleginden birisine çenli möçberde» diýen sözleri «ikisi möçberinde» diýen sözlere çalşyrmaly; 20) 228-nji maddada: birinji bölegiň sanksiýasynda «0,5 bölegi» diýen sözleri «birisi» diýen söze çalşyrmaly; ikinji bölegiň sanksiýasynda «ikisi möçberinde» diýen sözleri «ikisinden üçüsine çenli möçberde» diýen sözlere çalşyrmaly; üçünji bölegiň sanksiýasynda «üçüsinden bäşisine» diýen sözleri «bäşisinden sekizisine» diýen sözlere çalşyrmaly; dördünji bölegiň sanksiýasynda «dördüsi» diýen sözi «altysy» diýen söze çalşyrmaly; şu mazmunly bölegi goşmaly: «5. Ulag

Aşgabat, 16-njy aprel (TDH). Şu gün hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň tabşyrygy boýunça ýurdumyzda saparda bolýan Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň hemişelik komitetiniň agzasy, Hytaý Halk Respublikasynyň Döwlet Geňeşiniň Premýeriniň birinji orunbasary Din Sýuesýany kabul etdi. Din Sýuesýan hytaý wekiliýetine türkmen topragynda bildirilen myhmansöýerlik üçin hoşallygyny beýan edip, HHR-de Türkmenistan bilen ýola goýlan strategik hyzmatdaşlyga möhüm ähmiýet berilýändigini belledi hem-de mümkinçilikden peýdalanyp, Başlyk Si Szinpiniň hormatly Prezidentimize iberen mähirli salamyny ýetirdi. Döwlet Baştutanymyz hytaý wekiliýetiniň ýurdumyza amala aşyrýan sapary üçin minnetdarlyk bildirip, HHR-iň Başlygyna mähirli salamyny beýan etdi hem-de Türkmenistanda Hytaýyň ýolbaşçylarynyň ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ähli ugurlaryna berýän uly ünsüne ýokary baha berilýändigini nygtady. Bellenilişi ýaly, ynanyşmak, hormat goýmak, milli bähbitleri hasaba almak ýörelgeleri köp ýyllaryň dowamynda türkmen-hytaý hyzmatdaşlygynyň binýady bolup durýar. Bu berk binýat strategik hyzmatdaşlygyň derejesini pugtalandyryp, iri möçberli taslamalary üstünlikli amala aşyrmaga mümkinçilik berýär. Ikitaraplaýyn gatnaşyklarda Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komiteti we onuň kiçi komitetleri möhüm orny eýeleýär. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz HHR-iň Döwlet Geňeşiniň Premýeriniň birinji orunbasarynyň gatnaşmagynda geçiriljek Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň nobatdaky mejlisiniň üstünlikli geçmegini arzuw etdi. Ýurtlarymyzyň arasyndaky gatnaşyklar giň ugurlary, şol sanda ykdysadyýet, medeniýet, ylym-bilim ulgamlaryny öz içine alýar. Ýangyç-energetika pudagy ikitaraplaýyn hyzmatdaşlykda ileri tutulýan ugur bolup durýar. Şu ýyl Türkmenistan bilen Hytaýyň gaz pudagyndaky hyzmatdaşlygyň 20 ýyllygyny belläp geçmegi bu pudagyň strategik ähmiýetini tassyklaýar. “Biz Mary welaýatynda «Galkynyş» gaz käniniň dördünji tapgyryny özleşdirmäge badalga berýäris. Bu ugurdaky üstünlikler ýokary derejede syýasy dialogyň işjeň alnyp barylmagy bilen baglydyr” diýip, döwlet Baştutanymyz belledi we geçen ýyl Hytaý Halk Respublikasyna bolan saparyny, şeýle hem Gahryman Arkadagymyzyň ýakynda bu ýurda amala aşyran dostluk saparyny ýakymly duýgular bilen ýatlaýandygyny aýtdy. Söhbetdeşler Türkmenistanyň we Hytaý Halk Respublikasynyň Birleşen Milletler Guramasynyň çäklerinde üstünlikli hyzmatdaşlyk edýändigini bellediler. Ählumumy parahatçylygy berkitmäge, durnukly ösüşi üpjün etmäge gönükdirilen başlangyçlara özara goldaw berilmegi munuň aýdyň mysalydyr. Şeýle hem «Merkezi Aziýa — Hytaý» formatynyň, «Bir guşak, bir ýol» başlangyjynyň sebit hyzmatdaşlygyny berkitmekde binýat bolup çykyş edýändigi aýdyldy. Türkmen we hytaý halklaryny köpasyrlyk dostlukly gatnaşyklaryň, medeni-taryhy umumylygyň, ruhy gymmatlyklaryň baglanyşdyrýandygyny nygtap, söhbetdeşler umumy taryhy mirasy gorap saklamak boýunça bilelikdäki taslamalary amala aşyrmak üçin uly mümkinçilikleriň bardygyny bellediler we medeni gatnaşyklary hemmetaraplaýyn ösdürmegi maksat edinýändiklerini tassykladylar. Hormatly Prezidentimiz Hytaý Halk Respublikasy bilen gatnaşyklary mundan beýläk-de işjeňleşdirmegiň Türkmenistanyň ileri tutýan ugurlarynyň biri bolup durýandygyny aýdyp, ýurdumyzyň netijeli hyzmatdaşlygy giňeltmegi maksat edinýändigini nygtady. Duşuşygyň ahyrynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow hem-de Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň hemişelik komitetiniň agzasy, Hytaý Halk Respublikasynyň Döwlet Geňeşiniň Premýeriniň birinji orunbasary Din Sýuesýan türkmen-hytaý strategik hyzmatdaşlygynyň umumy abadançylygyň bähbidine ugurlaryň giň gerimi boýunça mundan beýläk-de ösdüriljekdigine ynam bildirip, birek-birege iň gowy arzuwlaryny beýan etdiler.

Aşgabat, 16-njy aprel (TDH). Şu gün paýtagtymyzda Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň ýedinji mejlisi geçirildi. Bu duşuşyk iň ýokary döwlet derejesinde gazanylan ylalaşyklary iş ýüzünde durmuşa geçirmegiň möhüm tapgyryna öwrülip, iki ýurduň hem hemmetaraplaýyn strategik hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmaga ygrarlydygyny tassyklady. Hökümetara komitetiň umumy mejlisiniň öňüsyrasynda komitetiň ýolbaşçylarynyň duşuşygy boldy. Özara ynanyşmak ýagdaýynda geçen söhbetdeşligiň dowamynda taraplar döwletara dialogyň häzirki ýagdaýy barada pikir alyşdylar. Şunda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň we Hytaý Halk Respublikasynyň Başlygy Si Szinpiniň şahsy tagallalary netijesinde türkmen-hytaý gatnaşyklarynyň özara ynanyşmagyň, düşünişmegiň ýokary derejesi bilen häsiýetlenýän hil taýdan täze tapgyra çykarylandygy nygtaldy. Plenar mejlisde çykyş edenler iki dostlukly ýurduň deňhukuklylyk, milli bähbitleri nazara almak ýörelgelerine esaslanýan özara gatnaşyklaryň nusgalyk derejesini görkezýändiklerini kanagatlanma bilen bellediler. Geçen ýyllaryň dowamynda hökümetara komitetiň syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, medeni-ynsanperwer ulgamlarda bilelikdäki tagallalary utgaşdyrmagyň netijeli guraly hökmünde özüni görkezendigi aýdyldy. Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk meselesine aýratyn üns berildi. Hytaý köp ýyllaryň dowamynda Türkmenistanyň iň iri daşary söwda hyzmatdaşlarynyň biri bolup gelýär. Şunuň bilen baglylykda, taraplar haryt dolanyşygyny diwersifikasiýalaşdyrmak, eksport ugurly harytlaryň görnüşlerini giňeltmek, iki ýurduň işewürleriniň arasynda gatnaşyklar üçin amatly şertleri döretmek mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar. Energetika ulgamy ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň ileri tutulýan ugry hökmünde görkezildi. Tebigy gazyň ägirt uly gorlaryna eýe bolan Türkmenistan Hytaýa gaz ulgamynda uzak möhletleýin we strategik hyzmatdaş hökmünde garaýar. Komitetiň agzalary hereket edýän şertnamalary ýerine ýetirmegiň barşy, Türkmenistan — Hytaý gaz geçirijisi taslamasynyň çäklerinde energiýa serişdelerini ibermegiň möçberini artdyrmagyň geljegi barada pikir alyşdylar. Ulag-logistika ulgamyndaky hyzmatdaşlyk mejlisiň gün tertibiniň esasy meseleleriniň biri boldy. Türkmenistanyň geografik taýdan amatly ýerleşişini nazara almak bilen, taraplar «Beýik Ýüpek ýoluny gaýtadan dikeltmek» strategiýasynyň «Bir guşak, bir ýol» hytaý-başlangyjy bilen utgaşdyrylmagyna gyzyklanma bildirdiler. Multimodal ulag geçelgeleriniň döredilmegi Aziýanyň we Ýewropanyň arasyndaky üstaşyr akymlary ep-esli artdyrmaga mümkinçilik berer. Ara alyp maslahatlaşmalaryň dowamynda hyzmatdaşlygyň birnäçe beýleki ugurlaryna-da deglip geçildi. Hususan-da, demir ýol ulgamynda häzirki döwrüň barha artýan isleglerini, şol sanda täze ýükleriň getirilýändigini, bu pudagyň uly ähmiýete eýe bolýandygyny nazar alyp, demir ýol pudagyny döwrebaplaşdyrmak, bu ugurda degişli taslamalaryň üstünde işlemek boýunça birnäçe teklipler beýan edildi. Şonuň ýaly-da, logistika taslamalaryna üns berildi. Ulag-logistika ulgamyny öz içine alýan möhüm işleriň alnyp barylmagy ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň ösdürilmeginde ähmiýetlidir. Şoňa görä, bu ugurda täze taslamalaryň üstünde işlemek we ozalky ulgamlary döwrebaplaşdyrmak barada degişli teklipler aýdyldy. Lebap welaýatynyň Garlyk käninde bilelikde iş alyp barmak babatda beýan edilen teklipleri muňa mysal hökmünde görkezmek bolar. Häzirki wagtda mineral dökünleri öndürmek üçin Garlyk kaliý dag-magdan toplumyny ösdürmegiň taslamasy boýunça işler dowam etdirilýär. Munuň özi türkmen-hytaý gatnaşyklarynyň ösdürilmeginde mynasyp orna eýe boljak ähmiýetli başlangyja öwrüler. Türkmenistanyň senagat pudagyna öňdebaryjy tehnologiýalary çekmäge gyzyklanma bildirýändigi bellenildi. Himiýa, dokma, gurluşyk serişdeleri senagaty ulgamlarynda taslamalar ara alnyp maslahatlaşyldy. Hytaý tarapy sanlylaşdyrmak, önümçilige ýokary tehnologiýaly çözgütleri ornaşdyrmak babatda tejribe alyşmaga taýýardygyny tassyklady. Oba hojalygy hem ileri tutulýan ugurlaryň hatarynda görkezildi. Taraplar oba hojalyk önümlerini gaýtadan işlemek, suw tygşytlaýjy tehnologiýalary ornaşdyrmak we ekinleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak ulgamynda hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerine seretdiler. Şunda bilelikdäki ylmy barlaglary geçirmek üçin oba hojalyk ugurly ylmy-barlag institutlarynyň arasynda göni gatnaşyklary ýola goýmagyň ähmiýeti bellenildi. Innowasion ösüş, sanly tehnologiýalar meseleleri hem maslahatlaşyldy. Milli ykdysadyýetini düýpli özgertmegi maksat edinýän Türkmenistan Hytaýyň «akylly» şäherleri gurmak, elektron söwdany ösdürmek, döwlet dolandyryşyna we durmuş ulgamyna emeli aňy ornaşdyrmak boýunça tejribesini öwrenmäge gyzyklanma bildirýär. Ynsanperwer ugur strategik hyzmatdaşlygyň wajyp binýady hökmünde häsiýetlendirildi. Mejlise gatnaşyjylar bilim we ylym ulgamynda gatnaşyklary mundan beýläk-de giňeltmegiň ähmiýetini nygtadylar. Türkmen talyplarynyň HHR-iň öňdebaryjy ýokary okuw mekdeplerinde bilim alýandygy, Türkmenistanda hytaý dilini öwrenmäge gyzyklanmanyň barha artýandygy iki halky has-da ýakynlaşdyrmakda uly ähmiýete eýedir. Medeni alyşmalar özara düşünişmegi pugtalandyrmagyň möhüm şerti bolmagynda galýar. Taraplar özara Medeniýet günlerini, sergileri we döredijilik festiwallaryny yzygiderli geçirmegiň zerurdygyny nygtadylar. Saglygy goraýyş, sport, syýahatçylyk ulgamlaryndaky hyzmatdaşlyk hem dostlukly gatnaşyklary ilerletmäge gönüden-göni täsir edýän şert hökmünde bellenildi. Halkara gün tertibini ara alyp maslahatlaşmagyň çäklerinde ählumumy ösüşiň esasy meseleleri boýunça Türkmenistanyň we Hytaýyň garaýyşlarynyň ýakyndygy ýa-da gabat gelýändigi tassyklanyldy. Taraplar Merkezi Aziýada, onuň çäklerinden daşarda parahatçylygy, durnuklylygy we durnukly ösüşi üpjün etmek maksady bilen, iri halkara guramalaryň, ilkinji nobatda, BMG-niň çäklerinde utgaşykly işleri dowam etdirmek barada ylalaşdylar. Mejlisiň netijeleri boýunça gazanylan ylalaşyklary berkitmäge, hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de ösdürmäge täze itergi berjek resminamalar toplumyna gol çekildi. Şolaryň hatarynda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersiteti bilen Hytaýyň Bilim ministrliginiň Hytaý daşary ýurt dilleri alyş-çalyş we hyzmatdaşlyk merkeziniň we Hytaýyň Nebit uniwersitetiniň arasynda bilelikdäki Türkmen-hytaý energetika okuw merkezini döretmek hakynda Ylalaşyk; Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary instituty bilen Hytaýyň Daşary işler uniwersitetiniň arasynda özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasy bilen Hytaý Halk Respublikasynyň Ylym we tehnologiýalar ministrliginiň arasynda 2026 — 2028-nji ýyllar üçin ylmy-tehniki we innowasion hyzmatdaşlyk hakynda Maksatnama; Türkmenistanyň Aragatnaşyk ministrligi bilen Hytaý Halk Respublikasynyň Milli ösüş we özgerişler komissiýasynyň arasynda emeli aň babatda hyzmatdaşlygy ösdürmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Hytaý Halk Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda ulag-logistika pudagynda hyzmatdaşlyk etmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Hytaý Halk Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda medeni merkezleri özara döretmek hakynda Ylalaşyk; Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersiteti bilen Pekiniň hytaý lukmançylygy uniwersitetiniň arasynda Türkmen-hytaý adaty hytaý lukmançylygy merkezini döretmek barada özara düşünişmek hakynda Ähtnama; Türkmenistanyň Hökümeti bilen Hytaý Halk Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda 5 ýyl üçin (2026 — 2030-njy ýyllar) hyzmatdaşlyk etmegiň Maksatnamasy; gaz pudagynda hyzmatdaşlyk etmegiň esasy ýörelgeleri hakynda Türkmenistanyň Hökümeti bilen Hytaý Halk Respublikasynyň Hökümetiniň arasynda Baş ylalaşyk bar. Hyzmatdaşlyk boýunça türkmen-hytaý hökümetara komitetiniň ýedinji mejlisiniň Teswirnamasyna hem gol çekildi. Duşuşygyň ahyrynda taraplar alnyp barlan işleriň netijelerine ýokary baha berip, şu mejlisiň jemleriniň Türkmenistanyň we Hytaýyň halklarynyň abadan durmuşynyň bähbidine hyzmat etjekdigini nygtadylar.

Aşgabat, 16-njy aprel (TDH). Şu gün Söwda-senagat edarasynda «Türkmenistan — Hytaý Halk Respublikasy: gaz pudagynda strategik hyzmatdaşlygyň 20 ýyly» atly halkara ylmy-amaly maslahat geçirildi. Forum iki döwletiň arasyndaky dostlukly gatnaşyklaryň we uzak möhletleýin energetika hyzmatdaşlygynyň netijeli häsiýete eýedigini aýdyň görkezýän waka boldy. Ylmy-amaly maslahata iki ýurduň ugurdaş düzümleriniň ýolbaşçylary, öňdebaryjy nebitgaz kompaniýalarynyň wekilleri, halkara bilermenler gatnaşdylar. Mälim bolşy ýaly, Gahryman Arkadagymyz ýakynda Hytaý Halk Respublikasyna amala aşyran dostluk saparynyň dowamynda Hytaýyň Milli nebitgaz korporasiýasynyň (CNPC) ýolbaşçysy bilen geçiren duşuşygynda şu ýyl Türkmenistan bilen “CNPC-niň” hyzmatdaşlygyna 20 ýyl dolýandygyny, bu şanly sene mynasybetli halkara ylmy-amaly maslahatyň geçirilmeginiň maksadalaýyk boljakdygyny aýdypdy. Türkmen tarapynyň çykyşlarynda bellenilişi ýaly, Milli Liderimiziň ýurdumyzyň ýangyç-energetika pudagyny innowasiýa we diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge gönükdirilen toplumlaýyn strategiýasy häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli dowam etdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, pudagyň düzümlerini öňdebaryjy tehnologiýalaryň, innowasion işläp taýýarlamalaryň esasynda döwrebaplaşdyrmak, gazyp alýan, gaýtadan işleýän pudaklaryň kuwwatyny artdyrmak, tebigy gazyň eksport edilýän ugurlaryny köpeltmek boýunça zerur işler durmuşa geçirilýär. Häzirki döwürde Türkmenistan bilen Hytaý Halk Respublikasynyň arasyndaky özara ynanyşmak we deňhukuklylyk ýörelgelerine esaslanýan strategik hyzmatdaşlyk täze many-mazmun bilen baýlaşdyrylýar. Şunda ýangyç-energetika ulgamy esasy ugur hökmünde çykyş edýär. Energetika ulgamynda türkmen-hytaý hyzmatdaşlygy diňe bir iki ýurduň ykdysady bähbitlerine hyzmat etmek bilen çäklenmän, eýsem, sebit we dünýä derejesinde energetika howpsuzlygyny üpjün etmäge-de goşant goşýar. Ýurdumyzyň energetika diplomatiýasynyň çäginde amala aşyrylan Türkmenistan — Hytaý transmilli gaz geçirijisiniň gurluşygy asyryň iri taslamalarynyň biri hökmünde taryha girdi. Diýarymyzda tebigy gazyň gorlary boýunça dünýäde iň iri «Galkynyş» gaz käniniň nobatdaky tapgyrynyň özleşdirilmegi esasynda bu gaz geçirijiniň goşmaça ugurlarynyň gurulmagy bilelikde durmuşa geçirilýän energetika taslamalarynyň geljekde-de durnukly ösüşiň we sebitiň ykdysady durnuklylygynyň berk binýady bolup hyzmat etjekdigini tassyklaýar. Geçen ýyllaryň dowamynda amala aşyrylan taslamalar Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlary, hormatly Prezidentimiziň tagallalary netijesinde Türkmenistanyň energetika diplomatiýasynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň mysalydyr. Soňra Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň hemişelik komitetiniň agzasy, Hytaý Halk Respublikasynyň Döwlet Geňeşiniň Premýeriniň birinji orunbasary Din Sýuesýana söz berildi. Ol bu maslahatyň taryhy ähmiýetine ýokary baha berip, Türkmenistan bilen Hytaýyň arasynda gaz pudagyndaky hyzmatdaşlygyň häzirki zaman dünýäsinde strategik hyzmatdaşlygyň iň kämil we durnukly nusgasydygyny aýratyn belledi. Nygtalyşy ýaly, iki ýurduň arasyndaky energetika hyzmatdaşlygy diňe bir söwda-ykdysady gatnaşyk bolmak bilen çäklenmän, eýsem, ynanyşmagyň we özara hormat goýmagyň beýanydyr. Din Sýuesýan Türkmenistanyň Hytaý üçin tebigy gazy ibermekde iň iri we ygtybarly hyzmatdaşdygyny aýtdy hem-de transmilli gaz geçirijiniň iki ýurduň ykdysady ösüşine goşýan ägirt uly goşandyny belledi. Şeýle-de ol energetika ulgamyndaky gatnaşyklaryň ekologiýa we «ýaşyl» ykdysadyýet bilen utgaşdyrylýandygyny aýdyp, hytaý tarapynyň tebigy gazy gazyp almakda we ibermekde döwrebap, az uglerodly tehnologiýalary ulanmak boýunça Türkmenistan bilen yzygiderli tejribe alyşmaga taýýardygyny tassyklady. Sözüniň ahyrynda Hytaýyň Döwlet Geňeşiniň Premýeriniň birinji orunbasary iki ýurduň arasyndaky energetika hyzmatdaşlygynyň hytaý we türkmen halklarynyň abadan durmuşynyň bähbidine geljekde has-da ösdüriljekdigine ynam bildirdi. Hytaýyň Milli nebitgaz korporasiýasynyň (CNPC) direktorlar geňeşiniň başlygy Daý Houlýan öz çykyşynda bu hyzmatdaşlygyň häzirki zaman dünýä energetika bazarynda eýeleýän ornuna ýokary baha berdi. Ol iki döwletiň arasyndaky gatnaşyklaryň strategik häsiýetini nygtamak bilen, energetika pudagynda ýola goýlan bilelikdäki hereketleriň ähmiýetine ünsi çekdi. Çykyşyň dowamynda energetika pudagyndaky strategik hyzmatdaşlygyň geljekki mümkinçiliklerine hem garaldy. Korporasiýanyň ýolbaşçysy bar bolan kuwwatlyklaryň giňeldilmegi boýunça alnyp barylýan hyzmatdaşlygyň Hytaýyň barha artýan energiýa isleglerini kanagatlandyrmakda, sebitiň energetika durnuklylygyny saklamakda möhüm orny eýeleýändigini aýtdy. Sözüniň ahyrynda Daý Houlýan iki ýurduň döwlet ýolbaşçylarynyň syýasy erki we öňdengörüjiligi netijesinde kemala gelen hyzmatdaşlygyň bu nusgasynyň täze taryhy eýýamda has-da çuňlaşdyryljakdygyna ynam bildirdi. Ýokary derejeli plenar mejlis tamamlanandan soňra, «Türkmengaz» döwlet konserni bilen Hytaý Halk Respublikasynyň «CNPC Amudarya Petroleum Company Ltd.» kompaniýasynyň arasynda «Galkynyş» gaz käniniň dördünji tapgyrynyň çäginde ýylda 10 milliard kub metr harytlyk gazy taýýarlaýan desgany we şol möçberde harytlyk gazy taýýarlamak üçin ýeterlik boljak ulanyş guýularyny taslamalaşdyrmak hem-de doly taýýar edip gurmak barada şertnama gol çekmek dabarasy boldy. Soňra ylmy-amaly maslahatyň işi mowzuklaýyn mejlislerde dowam etdi. «Türkmenistanyň ileri tutulýan gaz taslamalary: serişdeler binýady, maýa goýum mümkinçilikleri we eksport infrastrukturasynyň ösüşi» atly mejlisde Türkmenistanyň ägirt uly uglewodorod serişdeleriniň binýady we olaryň dünýä bazaryndaky ähmiýeti barada giňişleýin durlup geçildi. Şeýle-de «Galkynyş» gaz känini tapgyrlaýyn özleşdirmek strategiýasynyň tebigy gazyň önümçiligini yzygiderli artdyrmaga mümkinçilik berýändigi nygtaldy. Şunda känleriň gory boýunça halkara bahalandyrmalaryň netijeleri we täze ulanyş guýularynyň taslamalary ýurdumyzyň eksport kuwwatyny has-da ýokarlandyrmagyň ygtybarly serişdeler binýady hökmünde görkezildi. Çykyş edenler Türkmenistanyň nebitgaz pudagynyň döwrebap hukuk esaslary, daşary ýurtly hyzmatdaşlar üçin döredilen amatly ykdysady şertler barada aýratyn bellediler. Mejlisde gazhimiýa, gaýtadan işleýän senagaty ösdürmek babatda täze maýa goýum taslamalarynyň geljegi ara alnyp maslahatlaşyldy. Bu bolsa ýurdumyzyň energetika strategiýasynyň diňe bir çig mal eksportyna däl, eýsem, pudagy diwersifikasiýalaşdyrmaga we innowasion ösüşe hem esaslanýandygyny tassyklaýar. Eksport infrastrukturasynyň ösüşi baradaky mowzuklaýyn mejlisde Türkmenistan — Owganystan — Pakistan — Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň gurluşygynyň ähmiýetine üns çekildi. Bilermenler energiýa serişdelerini ibermegiň howpsuzlygyny we durnuklylygyny üpjün etmekde döwrebap inženerçilik çözgütleriniň, sanly ulgamlaryň ornuny ara alyp maslahatlaşyp, Türkmenistanyň eksport infrastrukturasynyň Ýewraziýa giňişliginde energetika howpsuzlygynyň möhüm bölegine öwrülýändigini bellediler. Türkmen-hytaý energetika hyzmatdaşlygy tutuş sebitiň durnukly ösüşiniň kuwwatly şerti bolup durýar. Multimodal ulag geçelgeleriniň, ygtybarly energetika baglanyşygynyň döredilmegi sebitiň ýurtlarynyň halklarynyň durmuş derejesiniň ýokarlanmagyna ýardam edýär. Maslahatyň «Türkmenistan — Hytaý ylym-bilim hyzmatdaşlygyny ösdürmek we işgärleri taýýarlamak» atly ikinji mejlisi ylym-bilim ulgamyndaky hyzmatdaşlyga bagyşlandy. Duşuşygyň ynsanperwerlik ugry bilen baglylykda, ekologik durnuklylygy üpjün etmegiň meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Şunda Türkmenistanyň täze gaz känleri özleşdirilende, halkara ekologik ölçeglere berk eýerýändigi, zyňyndylary azaltmak we suw serişdelerini tygşytly ulanmak tehnologiýalaryny ulanýandygy nygtaldy. Ylmy-amaly maslahatyň ahyrynda 20 ýyllyk bilelikdäki iş tejribesiniň özara hormat goýmak, deňhukuklylyk we täjirçilik bähbidi esasynda hyzmatdaşlygyň özboluşly nusgasyny döredendigi bellenildi. Forumyň çäklerinde Türkmenistanyň gaz pudagynyň gazananlaryny we hytaýly hyzmatdaşlaryň öňdebaryjy işläp taýýarlamalaryny görkezýän giň gerimli sergi ýaýbaňlandyryldy.

Aşgabat, 16-njy aprel (TDH). Şu gün Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň çäginde Türkmenistandaky “Lu Ban ussahanasynyň” açylyş dabarasy boldy. Dabara Hytaýyň Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň Syýasy býurosynyň hemişelik komitetiniň agzasy, HHR-iň Döwlet Geňeşiniň Premýeriniň birinji orunbasary Din Sýuesýanyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýetiň gatnaşmagy iki ýurduň arasyndaky ynsanperwer hyzmatdaşlygyň has-da pugtalandyrylýandygynyň nobatdaky güwäsine öwrüldi. Açylyş dabarasyna gatnaşyjylaryň çykyşlarynda bellenilişi ýaly, Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe bilim we ylym ulgamynyň toplumlaýyn döwrebaplaşdyrylmagy Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarynyň biri bolup durýar. Bu ugurda bar bolan binýady pugtalandyrmak, ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamak ýurdumyzyň durnukly ösüşiniň, onuň täze sepgitlere ýetmeginiň möhüm şertidir. Şunuň bilen baglylykda, iň gowy dünýä tejribesiniň öwrenilmegine, ylym-bilim ulgamynda daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen netijeli gatnaşyklaryň ösdürilmegine uly ähmiýet berilýär. Şunda ýurdumyzyň Gahryman Arkadagymyz tarapyndan başy başlanyp, hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýän bilim we ylym diplomatiýasy wajyp orny eýeleýär. Türkmenistanda bilim, ýokary tehnologiýalar pudagynda Hytaý bilen hyzmatdaşlygy ilerletmäge aýratyn ähmiýet berilýär. Şunuň bilen baglylykda, ýurdumyzda açylan “Lu Ban ussahanasynyň” ýokary bilimli hünärmenleri taýýarlamaga goşant goşup, iki ýurduň arasyndaky ynsanperwer gatnaşyklary pugtalandyrmak, özara tejribe alyşmak babatda möhüm meýdança bolup hyzmat etjekdigi bellenildi. Merkez döwrebap enjamlar bilen üpjün edilip, bu ýerde talyplara we ýaş alymlara geologiýa, buraw işleri, maglumat ulgamlary boýunça hytaýly hünärmenleriň tejribesini öwrenmäge giň mümkinçilik döredilipdir. Umuman, “Lu Ban ussahanasynyň” açylmagy türkmen-hytaý hyzmatdaşlygyny ösdürmekde wajyp tapgyr bolmak bilen, munuň özi Hytaýyň iň täze tehnologiýalaryny hem-de tejribelerini Türkmenistanyň bilim ulgamyna ornaşdyrmak arkaly nebitgaz pudagy üçin ýokary derejeli hünärmenleri taýýarlamakda möhüm binýada öwrüler.